140 ára vígsluafmæli Njarðvíkurkirkju fagnað

Merk tímamót í sögu Njarðvíkursóknar voru sunnudaginn 10. maí, þegar þess var minnst að 140 ár voru liðin frá vígslu Njarðvíkurkirkju. Kirkjan, sem er eitt af helstu einkennistáknum byggðarlagsins, á sér ríka sögu sem teygir sig aftur á miðaldir, en núverandi steinkirkja var reist á árunum 1885–1886.

Hátíðarhöld dagsins voru vel sótt og ríkti mikil gleði meðal gesta sem komu saman til að fagna þessari merku sögu. Dagskráin hófst með fræðslu Helgu Ingimundardóttur í Njarðvíkurkirkju. Helga fjallaði um þróun kirkjunnar og umhverfis hennar í gegnum aldirnar og sagði frá nafnkunnum einstaklingum sem tengjast Njarðvíkurkirkju og Innri-Njarðvík.

Hátíðarguðsþjónusta var haldin kl. 14 þar sem sr. Hans Guðberg Alfreðsson prófastur prédikaði. Prestar safnaðarins, þau Baldur Rafn Sigurðsson sóknarprestur og Brynja Vigdís Þorsteinsdóttir prestur, þjónuðu fyrir altari og Kór Njarðvíkurkirkju flutti hátíðarsöngva undir stjórn Rafns Hlíðkvist organista og tónlistarstjóra kirkjunnar. Séra Þorvaldur Karl Helgason, fyrrum sóknarprestur í Njarðvíkurprestakalli, tók einnig þátt í athöfninni.

Eftir guðsþjónustuna var gestum boðið til hátíðarkaffis í safnaðarheimili Njarðvíkurkirkju. Þar voru afmælisbarninu færðar gjafir, t.a.m. forláta kertastjaki og kerti frá Kjalarnesprófastdæmi og þá færði Helga Óskarsdóttir, fyrrum sóknarnefndarformaður, kirkjunni að gjöf verkefni sem hún vann í Háskóla Íslands um endurgerð Njarðvíkurkirkju.

Saga Njarðvíkurkirkju

Njarðvíkurkirkja er ein af perlunum í íslenskri kirkjusögu. Hún er einstök að því leyti að hún er steinhlaðin úr tilhöggnu grjóti sem sótt var í heiðina fyrir ofan byggðina og dregið á sleðum niður í Kirkjuvík á vetrartíma.

Kirkjan var hönnuð af Magnúsi Magnússyni, steinsmið frá Miðhúsum í Garði, en hann hafði lært handverkið við byggingu Alþingishússins. Kirkjan er þekkt fyrir sérstætt lag sitt, hlaðna steinveggi og fagra, stjörnuprýdda hvelfingu yfir kór og framkirkju.

Saga kirkjunnar hefur einkennst af seiglu heimamanna. Árið 1917 var hún lögð niður sem sóknarkirkja en eftir mikla baráttu var hún endurvakin og endurvígð árið 1944. Við það tilefni voru gerðar talsverðar breytingar, meðal annars var settur á hana nýr turn samkvæmt teikningum Guðjóns Samúelssonar, þáverandi húsameistara ríkisins. Á árunum þegar kirkjan var aflögð var hún notuð á ýmsan máta, meðal annars sem fjárhús.

Á árunum 1981–1990 var kirkjan færð í upprunalegt horf að utan og innan undir handleiðslu Harðar Ágústssonar. Hún var friðlýst 1. janúar 1990 vegna mikils sögulegs og byggingarlistalegs gildis.

Kirkjan er nátengd mörgum merkum mönnum í sögu þjóðarinnar. Má þar nefna Jón Þorkelsson Thorkillius, föður barnafræðslunnar á Íslandi, og Sveinbjörn Egilsson, fyrsta rektor Lærða skólans, en báðir voru þeir af Njarðvíkurættinni sem sat jörðina og hélt kirkjunni við í margar kynslóðir.

140 ára vígsluafmæli Njarðvíkurkirkju - myndir