Þriðjudagur 19. maí 2026 kl. 11:12

Fundur Járngerðar 18. maí: Miklar deilur um nýtt áhættumat: „Þið eruð bara að reyna að hafa af okkur sumarið“

Upplýsingafundur Járngerðar var haldinn mánudaginn 18. maí. Á fundinum var nýafstöðnum bæjarstjórnarkosningum fagnað en fljótlega upphófust harðar rökræður um nýtt áhættumat og tafir á því að hleypa Grindvíkingum aftur heim í sumar. Þá voru kynntar viðamiklar rannsóknarboranir við Kleifarvatn.

Nýkjörinni bæjarstjórn óskað til hamingju

Guðfinna Magnúsdóttir fundarstjóri hóf fundinn á því að fagna góðri kjörsókn í Grindavík um helgina, sem nam 75,4 prósentum. Í nýrri sjö manna bæjarstjórn munu þrír reyndir fulltrúar sitja áfram en fjórir nýir koma inn. Nýkjörnu fulltrúarnir Ómar Davíð Ólafsson, Inga Fanney Rúnarsdóttir og Guðbjörg Eyjólfsdóttir lýstu yfir miklu þakklæti og sögðust tilbúin í ærin verkefni. Guðbjörg lagði ríka áherslu á að nýja bæjarstjórnin muni setja húsnæðismálin í algjöran forgang og vinna þétt saman.

Í kjölfarið upplýsti Skarphéðinn Berg Steinarsson að störfum Grindavíkurnefndarinnar muni ljúka formlega um næstu áramót þegar lög þar um falla úr gildi. Verkefni nefndarinnar munu þá færast aftur til bæjarins og einstakra ráðuneyta, en sprungu- og jarðfallalokanir munu til að mynda klárast á vegum forsætisráðuneytisins.

Sólarhringsvakt slökkviliðsins og fjölgun í gistingu

Einar Sveinn Jónsson slökkviliðsstjóri staðfesti að sólarhringsvakt slökkviliðsins í Grindavík væri óbreytt og tryggð út þetta ár samkvæmt samningi við stjórnvöld. Slökkviliðsmenn fylgjast jafnt og þétt með öryggisgirðingum og viðhaldi í bænum.

Einar benti á að það hefði hægt og rólega verið að fjölga í gistingu í bænum. Slökkviliðið færi reglulega um á næturnar til að telja bíla og húsin þar sem gist er til að halda nákvæma öryggisskrá ef eitthvað kæmi upp á. Hann áréttaði að þetta væru eingöngu trúnaðargögn fyrir viðbragðsaðila en ekki gögn sem fasteignafélagið Þórkatla eða aðrir fengju afhent.

Gríðarlegur fjöldi væntanlegur vegna sólmyrkva

Ámundínus Örn Öfjörð, fulltrúi Bláa lónsins, upplýsti að öll gisting á svæðinu væri uppseld fyrir sólmyrkvann í sumar og um risastóran atburð væri að ræða fyrir ferðaþjónustuna. Unnið er í samráðshópi á Reykjanesi vegna stýrðra vegaglæsinga sem lögregla og almannavarnir munu stýra á svæðinu.

Einar Sveinn bætti því við að búast mætti við gríðarlegum mannfjölda og bílaumferð, enda verði jafnframt utanvegahlaup og aðrir viðburðir á svæðinu á sama tíma. Hann minnti þó landsmenn á að sólmyrkvinn sæist prýðilega úr heimahögum fólks og ekki væri æskilegt að mörg þúsund manns streymdu á svæðið í kringum Grindavík á þessum tíma.

Hreinar línur um áhættumat: „Menn eru að reyna að hafa af okkur sumarið“

Fundurinn varð fljótlega mjög stormasamur þegar rætt var um fyrirhugaða endurskoðun á áhættumati fyrir Grindavík. Pétur Hafsteinn Pálsson lýsti yfir áhyggjum af því að fólk gæti nýtt áhættumatið sem afsökun til að tefja gisti- og afnotasamninga hjá Þórkötlu þar til það væri orðið of seint. Hann krafðist þess að fá skýr svör um hvort jarðvegurinn og göturnar í bænum væru öruggar fyrir fólk og börn í sumar, burtséð frá flóknum félagslegum þáttum.

Skarphéðinn Berg Steinarsson útskýrði að Verkís sæi um endurskoðunina og boðaðir yrðu 30 til 40 fulltrúar úr samfélaginu, atvinnulífinu og viðbragðsaðilum til vinnu á næstunni, auk þess sem Alþjóðabankinn myndi stýra tveggja daga vinnustofu dagana 18. og 19. júní. Verkefninu á að ljúka í lok júní.

Ómar Davíð Ólafsson og Guðbjörg Eyjólfsdóttir gagnrýndu þetta ferli harðlega og sögðu Grindvíkinga vera setta á byrjunarreit eftir að hafa gert athugasemdir við áhættumatið í meira en ár.

„Þetta er bara til að tefja, það er ekkert annað. Þið eruð bara að reyna að hafa af okkur sumarið,“ sagði Ómar Davíð reiður og bætti því við að þetta myndi bitna á stjórnvöldum þegar reynt yrði að selja fólki eignirnar aftur í haust.

Skarphéðinn hafnaði þessum ásökunum alfarið og sagði vinnuna alls ekki gerða til að tefja. Hann benti á að ekkert í skýrslum Grindavíkurnefndarinnar eða í vinnunni við áhættumatið mælti gegn því að Þórkatla gengi frá gistisamningum strax og að uppfært áhættumat gæti allt eins verið gefið út á næstu vikum.

Sólveig Þorvaldsdóttir, fulltrúi frá Háskóla Íslands, tók undir að þessi alþjóðlegi staðall sem Skarphéðinn vísaði til myndi aldrei duga einn og sér, þar sem hann tæki ekki á sértækum breytum eins og hraunrennsli eða sprungufyllingum. Hún taldi að menn gætu alveg horft fram hjá staðlinum og einbeitt sér frekar beint að raunverulegum gögnum frá Veðurstofunni.

Miklar rannsóknarboranir hafnar við Kleifarvatn

Birna Lárusdóttir upplýsti fundarmenn um að annar áfangi í rannsóknarborunum á Krýsuvíkursvæðinu væri hafinn. Unnið er að gerð borplans norðan við Bleikhól alveg upp við Kleifarvatn, en þar á að bora tvær rannsóknarborholur.

Hún varaði jafnframt við því að í byrjun næstu viku væri stefnt á að hefja svokallaðan blástur á borholunni sem boruð var í fyrra við Sveifluháls. Blæstrinum mun fylgja mikill hávaði og gufustrókar. Birna vildi koma þessu á framfæri svo fólk sem á leið um svæðið héldi ekki að eldgos væri hafið, en boranirnar eru liður í leit að heitu vatni og orku.