Helguvík hagkvæmust fyrir hátæknibrennslu

Nýjar sérfræðiskýrslur starfshóps ráðuneyta og sorpsamlaga benda til þess að bygging miðlægrar hátæknibrennslustöðvar í Helguvík sé fjárhagslega hagkvæmasti kosturinn fyrir íslenskt þjóðarbú. Þrátt fyrir að staðsetningin þyki bera af hvað varðar innviði og rekstrarhagkvæmni, er ljóst að verkefnið stendur frammi fyrir krefjandi áskorunum, jafnt vegna náttúruvár sem sögulegs vantrausts í garð iðnaðaruppbyggingar á svæðinu.

Samkvæmt greiningu er áætlað að ein miðlæg stöð í Helguvík sé tæplega einum milljarði króna ódýrari í rekstri á ári hverju en ef brennslunni yrði skipt upp á tvo staði. Stofnkostnaður er áætlaður á bilinu 22 til 30 milljarðar króna, en innlend brennsla yrði að minnsta kosti 26% ódýrari en sá útflutningur úrgangs sem einkennir stöðuna í dag.

Hér yrði ekki um hefðbundna sorpeyðingu að ræða heldur öfluga orkuverksmiðju. Áætlað er að stöðin gæti framleitt um 4 milljónir rúmmetra af heitu vatni og 97 milljónir kWst af rafmagni á ári. Þannig yrði óendurvinnanlegur úrgangur að dýrmætri auðlind sem styrkir orkuöryggi á Suðurnesjum.

Þrátt fyrir tæknilega yfirburði er staðsetningin í Helguvík viðkvæm. Íbúar í Reykjanesbæ hafa bitra reynslu af mengandi starfsemi í Helguvík og er í skýrslunni vikið að „ímyndaráhættu“. Vinna þarf markvisst að því að sannfæra samfélagið um að nútíma hátæknibrennsla, sem fylgir ströngustu kröfum Evrópu, sé ekki sambærileg við fyrri iðnaðarverkefni.

Þá spilar náttúruvá á Reykjanesi inn í áhættumatið. Eldsumbrot síðustu ára kalla á ítarlega greiningu á flutningsleiðum, þar sem lokun Reykjanesbrautar gæti lamað starfsemina nema tryggðar verði öflugar strandsiglingar sem varaleið.

Lagt er til að stofnað verði sérstakt undirbúningsfélag til að raungera verkefnið. Þess bíður það vandasama verk að skilgreina endanlegt staðarval, tryggja fjármögnun og efna til víðtæks samráðs við íbúa til að byggja upp það traust sem nauðsynlegt er fyrir nýja hringrásarhagkerfi Íslands.

Umfjöllun í Víkurfréttum frá ferð hóps frá Íslandi til Finnlands í nóvember 2024.

Íslenski hópurinn fyrir framan sorporkustöð í Finnlandi.