Leggst gegn skólahaldi í Grindavík: „Ekki staður fyrir börn án eftirlits“

Árni Þór Sigurðsson, formaður Grindavíkurnefndar, kynnti í dag skýrslu nefndarinnar með helstu tillögum og ábendingum um framtíð samfélagsins í Grindavík. Í samantekt helstu tillagna og ábendinga kom fram skýr krafa um að öryggi og áhættumat verði undirstaða allrar ákvarðanatöku um endurreisn samfélagsins, þjónustu, atvinnu og uppbyggingu.

Nefndin leggur ríka áherslu á að öryggi eigi að vera í forgangi í öllum ákvörðunum og að megináhersla verði áfram á endurreisn samfélagsins í allri ákvarðanatöku. Þá er kallað eftir faglegu áhættumati sem unnið er í samræmi við alþjóðlega staðla. Jafnframt þurfi að móta sambærilegt fyrirkomulag fyrir eldgos og jarðhræringar og það sem gildir um ofanflóð, meðal annars varðandi viðmið um ásættanlega áhættu.

Leggjast gegn skólahaldi

Árni Þór lagði áherslu á að vanda þurfi til verka og stíga örugg skref, en öryggi og farsæld barnanna sé í fyrirrúmi. Nefndin mælir ekki með því að skólastarf hefjist í Grindavík að svo stöddu, enda sýni áhættumat að bærinn sé ekki staður fyrir börn án eftirlits. Rannsóknir sýna að líðan grindvískra barna er almennt lakari en jafnaldra þeirra, með auknum kvíða og andlegri vanlíðan í kjölfar hamfaranna. Árni Þór lagði áherslu á að tryggja þyrfti sálfélagslegan stuðning til langs tíma og að farsældarráð á Suðurnesjum gegndu lykilhlutverki í að samræma þjónustu við grindvísk börn sem nú búa dreift um svæðið.

Húsnæði og innviðir

Nefndin telur ekkert því til fyrirstöðu að hefja sölu og leigu á íbúðarhúsnæði í Grindavík í ábyrgum skrefum, en mælist þó gegn því að barnafjölskyldur setjist þar að að svo stöddu. Þá er bent á að eyða þurfi óvissu um tryggingarvernd og lánafyrirgreiðslu ef fólk hyggst kaupa hús sín aftur á meðan jarðhræringar eru enn yfirstandandi. Hvað innviði varðar eru kerfi eins og rafmagn og vatn í ótrúlega góðu standi miðað við aðstæður, þótt hluti þeirra sé í bráðabirgðaástandi. Árni Þór kallaði eftir skýrari lagagrundvelli um endurreisn samfélaga eftir náttúruhamfarir, en reynslan sýni að núverandi lög um almannavarnir taki ekki nægilega á þeim flóknu málum sem upp koma í kjölfar slíkra atburða.

Stjórnsýsla og framtíðarskipun sveitarfélaga

Fjárhagur Grindavíkurbæjar hefur orðið fyrir miklu höggi vegna tekjumissis þegar íbúar fluttu lögheimili sín. Nefndin telur nauðsynlegt að skoða tekjustofna bæjarins svo þeir endurspegli raunveruleg umsvif og verkefni við endurreisnina. Árni Þór varpaði því jafnframt fram að tilefni væri til að skoða framtíðarskipan sveitarfélaga á Suðurnesjum á næstu misserum, þar á meðal aukna samvinnu eða jafnvel samruna, til að styrkja stjórnsýslu og þjónustu við íbúa á svæðinu.

Samstarf við Alþjóðabankann

Við gerð skýrslunnar naut nefndin ráðgjafar frá Alþjóðabankanum, sem hefur víðtæka reynslu af endurreisn eftir hamfarir. Niðurstöður bankans ríma vel við tillögur nefndarinnar, sérstaklega hvað varðar mikilvægi þess að takast á við óvissu og styrkja félagslega innviði og atvinnulíf. „Verkefnið sem lýtur að endurreisn Grindavíkur er langtímaverkefni,“ sagði Árni Þór að lokum og kallaði eftir samstilltu átaki ríkis, bæjarins og hagsmunaaðila.