Hætta að gera samninga um móttöku flóttafólks

Einbeita sér að uppgjöri við ríkið

Málefni flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd voru mikið rædd á síðasta fundi bæjarstjórnar Reykjanesbæjar þegar Aðalheiður Hilmarsdóttir, bæjarfulltrúi Samfylkingar, lagði fram röð skriflegra fyrirspurna um stefnu nýs meirihluta í málaflokknum.

Aðalheiður benti á að í kosningabaráttunni hefðu Sjálfstæðisflokkur og Miðflokkur lýst því yfir að ekki yrðu gerðir fleiri samningar við ríkið um móttöku flóttafólks. Hún kallaði eftir svörum við því hvaða áhrif samningsleysið hefði haft á greiðslur ríkisins til bæjarins og á samráð um staðsetningu úrræða innan sveitarfélagsins.

„Er afstaða meirihlutans sú að enginn nýr samningur komi til greina óháð efni hans og þeim skilyrðum sem ríkið kynni að fallast á? Á hvaða heildstæða fjárhags- og þjónustumati byggir afstaða meirihlutans?,“ spurði Aðalheiður.

Vilhjálmur Árnason bæjarstjóri staðfesti að meirihlutinn ætlaði að standa við gefin loforð í verki.

„Samskipti okkar við stjórnvöld snúast fyrst og fremst að uppgjöri þeirrar þjónustu sem hefur nú þegar farið fram. Við höfum upplýst stjórnvöld um það aukaálag sem hefur verið á innviði og stjórnsýslu bæjarins fram yfir samninga,“ sagði bæjarstjóri.

Á fundinum bókaði Aðalheiður eftirfarandi:

„Í desember 2025, skömmu áður en samningur Reykjanesbæjar um samræmda móttöku flóttafólks rann út um áramótin, frestaði bæjarstjórn ákvörðun um nýjan samning og kallaði eftir frekari viðræðum við ríkið. Í kosningabaráttunni lýstu flokkarnir sem nú mynda meirihluta því hins vegar skýrt yfir að ekki yrðu gerðir fleiri samningar við ríkið um móttöku flóttafólks.

Pólitísk afstaða meirihluta flokkanna virðist því hafa legið fyrir, en ekki hefur komið jafn skýrt fram hvort henni hafi verið hrint í framkvæmd með formlegri ákvörðun, til hvaða samninga hún nái, á hvaða mati hún byggist og hvaða afleiðingar hún hafi fyrir Reykjanesbæ.

Mikilvægt er að aðgreina annars vegar samning um samræmda móttöku fólks sem hefur fengið alþjóðlega vernd og hins vegar samning við Vinnumálastofnun um þjónustu við umsækjendur sem bíða niðurstöðu. Því óska ég eftir formlegum svörum við eftirfarandi spurningum frá núverandi meirihluta:

Nær sú yfirlýsing Sjálfstæðisflokks og Miðflokks um að gera ekki fleiri samninga við ríkið bæði til samnings um samræmda móttöku flóttafólks og samnings um þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd?
Hefur verið tekin formleg ákvörðun um að Reykjanesbær geri ekki nýjan samning um samræmda móttöku?
Hafa viðræður farið fram við ríkið frá sveitarstjórnarkosningum varðandi nýjan samning?
Er afstaða meirihlutans sú að enginn nýr samningur komi til greina, óháð efni hans og þeim skilyrðum sem ríkið kynni að fallast á?
Á hvaða heildstæða fjárhags- og þjónustumati byggist afstaða meirihlutans? Í svari stjórnsýslunnar kemur fram að rekstrarniðurstaða þeirrar deildar velferðarsviðs sem sinnti umsækjendum um alþjóðlega vernd var jákvæð öll árin 2004–2025 að undanskildu árinu 2021. Samningur Reykjanesbæjar við Vinnumálastofnun um þá þjónustu var aðskilinn samningnum um samræmda móttöku.
Í svarinu kemur jafnframt fram að 145 umsækjendur um alþjóðlega vernd hafi verið í tveimur úrræðum Vinnumálastofnunar í Reykjanesbæ 17. júlí 2026, þótt þjónustusamningi Reykjanesbæjar og Vinnumálastofnunar hafi lokið 31. júlí 2025. Hvaða áhrif telur meirihlutinn að sú stefna að gera ekki samninga hafi á raunverulegan fjölda fólks í úrræðum innan sveitarfélagsins? Hvaða breytingar hefur samningsleysið haft á greiðslum ríkisins til bæjarins, samráði við sveitarfélagið og möguleikum Reykjanesbæjar til að hafa áhrif á staðsetningu úrræða og framkvæmd þjónustunnar?
Verði ekki gerður nýr samningur, hvaða fyrirkomulag á þá að taka við til að tryggja reglubundið samráð við ríkið, kostnaðarþátttöku þess og hagsmuni Reykjanesbæjar í málaflokknum?