Stórkostleg tækifæri og miklar áskoranir hjá FS

Guðlaug Pálsdóttir tók við starfi skólameistara nú í upphafi skólaárs en hefur verið við stjórn í Fjölbrautaskóla Suðurnesja í áratugi. Hún er bjartsýn á framtíð skólans þrátt fyrir stöðugar áskoranir.

Guðlaug á sér langan starfsferil innan veggja Fjölbrautaskóla Suðurnesja. Hún hóf störf sem kennari í líffræði, efnafræði og stærðfræði árið 1996. Hún varð snemma millistjórnandi, varð áfangastjóri árið 2005 og tók síðan við starfi aðstoðarskólameistara, starfi sem hún gegndi um 18 ára skeið í nánu samstarfi við Kristján Ásgeirsson, fyrrverandi skólameistara.

Þrátt fyrir að þekkja skólann eins og handarbakið á sér segir Guðlaug að það sé töluverð breyting að taka við æðstu stöðu skólans.

„Það er bara heilmikil ábyrgð. Það er öðruvísi af því að lokasvarið kemur frá skólameistara. Hann á lokaorðið, endanlegt svar.

Sjálf þurfti hún að hugsa sig vel um áður en hún ákvað að sækja um stöðuna þegar hún losnaði.

„Ég var ánægð sem aðstoðarskólameistari og ég hefði alveg séð mig þar áfram. En það skipti mig máli hver er í brúnni og þess vegna ákvað ég að sækja um. Og ég lét starfsmenn mína vita... ég sagði líka við þau í bréfi að ég yrði ekki sár ef mjög hæfur einstaklingur kæmi og tæki við.“

Þó að ábyrgðin sé meiri leggur Guðlaug áherslu á að sambandið við starfsfólkið hafi ekkert breyst.

„Fólkið tekur mér mjög vel og ég hef ekkert breyst. Þó að ég kannski taki lokaákvörðun í einhverjum málum, þá hef ég ekkert breyst og ég sit bara með fólkinu mínu á kaffistofunni eins og alltaf.“

Niðurskurður og húsnæðisskortur hamlar inntöku nemenda

Fyrstu vikurnar í nýju starfi hafa verið líflegar og fullar af áskorunum. Upphaf skólaársins felur í sér gríðarlega skipulagningu, mönnun, stundatöflugerð og samskipti við stjórnvöld. Eitt stærsta verkefnið sem blasir við er boðaður rekstrarniðurskurður.

Aðspurð staðfestir Guðlaug að um rúmlega 7% niðurskurður sé framundan hjá framhaldsskólum.

„Við erum auðvitað farin að vinna eftir því. Við þurfum að finna alls staðar leiðir til þess að spara. Það er áskorun af því að það er bara ótrúlega lítið svigrúm í framhaldsskólum. Af því að þetta eru mín fyrstu skref þá er ég bara ennþá svolítið að finna út hvernig við getum gert þetta en ég er með frábært fólk sem er líka farið að hugsa með mér.“

En það er ekki bara fjárhagslegur niðurskurður sem þrengir að skólanum heldur einnig alvarlegur húsnæðisskortur. Skólinn þjónustar nú yfir 1.300 nemendur í dagskóla, síðdegisnámi og valfögum fyrir grunnskólanema. Þótt skólinn tryggi alltaf inngöngu nýnema og ungmenna undir 18 ára aldri hefur sprenging í ásókn í verknám orðið til þess að mörgum var hafnað í haust.

„Við erum með verknám sem er löngu sprungið og þar fengu margir nei núna í haust. Við þurftum að segja nei í rauninni bara út af aðstöðuleysi. Við getum ekki boðið fleirum nám, því miður. Það er ekki gott. Við viljum auðvitað bjóða öllum sem vilja læra nám, en við höfum ekki pláss.“

Dæmi um greinar þar sem aðsóknin var meiri en skólinnn gat komið til móts við eru húsasmíði, rafvirkjun og fótaaðgerðafræði.

Bylting í verknámi og baráttan við fjármögnun

Guðlaug rifjar upp breytingarnar sem orðið hafa á námsframboði frá því hún var sjálf nemandi í FS. Þá færði hún sig yfir í MH í Reykjavík vegna þess að námsframboðið kom ekki til móts við hennar óskir. Í dag sé staðan allt önnur og skólinn geti boðið fjölbreyttan grunn.

Sérstaklega hefur viðhorf og ásókn í verknám breyst stórkostlega á síðustu árum.

„Bóknámið er alltaf vinsælast, en mér finnst verknámið hafa tekið stakkaskiptum. Einu sinni vorum við kannski með einn hóp í rafvirkjun eða einn og hálfan. Núna stútfylltum við þrjá hópa í grunnnámi. Við hefðum getað tekið enn fleiri ef við hefðum tekið alla sem hefðu sótt um hjá okkur. Þannig að verknámið er orðið mjög vinsælt.“

Á sama tíma er skólinn að glíma við það að fá minna fjármagn úr ríkissjóði á hvern nemanda en margir aðrir skólar, þrátt fyrir að verknám sé gríðarlega kostnaðarsamt í tækjum og minni hópum.

„Það sem við fáum fyrir hvern nemanda í þessum skóla er lægra heldur en gengur og gerist og við höfum verið að berjast fyrir því í gegnum árin og jafnvel áratugina. Við erum að bera okkur saman við skóla sem eru kannski hreinir bóknámsskólar og erum samt lægri. Á meðan þetta nám sem við erum að bjóða upp á, af því að við erum fjölbreyttur skóli með mjög mikið verknám, þá er það auðvitað miklu dýrara. Hóparnir eru miklu minni og síðan er það tækjakostur og fleira.“

Hún ber aðstöðuna saman við suma aðra framhaldsskóla sem bjóða upp á verknám.

„Það er bara ekkert sambærileg aðstaða til dæmis. Kennararnir — við viljum helst ekki senda kennarana okkar þangað til þess að skoða aðstæður. Þá sjá þeir mun. En við eigum von á að það lagist.“

Aðspurð út í muninn á skólanum í dag og þegar hún hóf nám fyrir meira en þrjátíu árum síðan segir hún helst vera fjölbreytnina í námsframboði fyrir utan tækni og fleira sem hefur breyst mikið. „Það er miklu meira í boði í dag og skólinn hefur stækkað mjög mikið. Þá voru nemendur kannski 500-600 en eru nú yfir 1300.“

Tekur sveitarfélagið að sér framkvæmdir?

Varðandi framtíðarhúsnæði og viðbyggingu við skólann er nú áhugaverð lausn í sjónmáli. Ríkið hefur lagt til að Reykjanesbær taki að sér framkvæmdina við nýbygginguna og er fundur áætlaður milli skólans og bæjaryfirvalda um málið.

„Ég er að fara á fund í næstu viku með Reykjanesbæ, þar sem ríkið er búið að óska eftir viðræðum við sveitarfélagið um að taka að sér þessa byggingu. Það tók að sér að byggja nýtt hjúkrunarheimili Nesvalla og það gekk vel það samstarf ríkis og bæjarfélags. Þannig að þeir eru að skoða þá hugmynd hvort það gæti gengið með þessa viðbyggingu.“

Nám tengt gagnaverum og sterkari tengsl við atvinnulífið

Guðlaug leggur mikla áherslu á að FS eigi að vera í beinu samtali við atvinnulífið á Suðurnesjum og mæta þörfum svæðisins. Skólinn hefur áður sýnt frumkvæði með því að hefja kennslu í pípulögnum árið 2023 og endurvekja Meistaraskólann eftir þrýsting frá nærsamfélaginu.

Næsta stóra verkefnið gæti orðið nýtt tækninám sem hannað er í samstarfi við gagnaver svæðisins, líkt og Verne.

„Núna erum við að taka okkar fyrstu skref í því hvort við getum boðið upp á nám hérna sem tengist gagnaverum. Við stefnum á að fara á þessari önn til Finnlands og heimsækja skóla sem er með slíkt nám. Þetta gæti kannski verið diplómanám eftir rafvirkjun eða vélstjórn. Það er mjög spennandi.“

Sérstakt utanumhald um erlenda nemendur og tómstundafulltrúi gegn einmanaleika

Í skólanum er stór hópur nemenda af erlendum uppruna. Skólinn rekur sérstaka námsbraut og litla hópa í ÍSAN (íslenska sem annað tungumál) fyrir þá sem eru nýkomnir til landsins. Guðlaug bendir á að þótt það kosti skólann mikið fjármagn sé þjónustan nauðsynleg. Erfitt sé hins vegar að mæla hlutfallið nákvæmlega, þar sem margir nemendur með erlend nöfn séu fæddir á Íslandi og tali fullkomna íslensku.

Til að tryggja að öllum nemendum líði vel og þeir eigi sér félagslegan vettvang og stuðning réð skólinn tómstundafulltrúa í fullt starf fyrir ári.

„Við réðum fyrir ári tómstundafulltrúa og það var stórt skref, að vera með fastan starfsmann sem sér um að halda utan um félagslíf nemenda. Við erum líka með frábæra stoðþjónustu. Það eru nemendur hérna innanhúss sem eru einmana, og hvernig getum við náð til þeirra og búið til eitthvað umhverfi þar sem þau verða ekki einmana, að þau eignast vini.“

Hagsmunamál dagsins: Strætó fyrir utan skólann

Að lokum nefnir skólameistarinn eitt mjög praktískt baráttumál sem myndi létta á stóru bílastæðavandamáli við skólann: staðsetningu strætóstoppistöðva.

„Ég myndi vilja fá að Strætó myndi stoppa við skólann. Það er hagsmunamál bæði nemenda og ég held að ef Strætó stoppar beint hérna fyrir utan þá myndu þeir nota frekar Strætó en einkabílinn. Þá þurfum við ekki að hafa áhyggjur af því að bílastæðin séu stútfull. Og allir framhaldsskólar á Stór-Reykjavíkursvæðinu og á Akureyri tala um það, þetta er eitt mikilvægasta atriðið — að Strætó stoppi beint fyrir utan. Það er mjög víða þannig og við þurfum að ná því hér.“

Hálfrar aldar afmæli: Vikulöng hátíðahöld

Fjölbrautaskóli Suðurnesja fagnar 50 ára afmæli sínu og verður slegið upp mikilli hátíð:

Vikuna alla: Ýmsir viðburðir og dagskrá tengd nemendum daglega.

Föstudagur: Afmælisdagurinn sjálfur! Sérstakur matur í hádeginu og afmæliskaka fyrir nemendur. Um kvöldið klukkan 18:00 verða stórtónleikar í Stapa sem eru ókeypis og opnir öllum. Fram koma landsþekktir tónlistarmenn sem eiga það sameiginlegt að vera allir fyrrverandi nemendur FS.

Laugardagur: Opið hús í skólanum fyrir alla bæjarbúa, velunnara og fyrrverandi nemendur. Hátíðardagskrá þar sem mennta- og barnamálaráðherra mun halda ávarp, fylgt eftir með kökuveislu og starfsmannafagnaði um kvöldið.

Guðlaug skorar á alla velunnara skólans að mæta: „Vonandi hefur afmælisboðið dreifst þannig að við fáum þetta fólk í hús á þessum laugardegi. Við viljum endilega sýna þeim hvernig skólinn er í dag.“