Prestvörðustígur í Leiru vígður

Nýlega lauk lagningu nýs göngustígs og uppsetningu söguskiltis við Prestsvörðuna í Leiru eftir viðamikinn undirbúning og farsælt samstarf ólíkra aðila. Stígurinn var hátíðlega vígður við sumarmessu sunnudaginn 16. ágúst síðastliðinn.

Frá hvatningu til framkvæmda

Aðdragandi verkefnisins á sér nokkra sögu. Helga S. Ingimundardóttir leiðsögumaður kynntist sögu séra Sigurðar B. Sívertsen á námskeiði og skrifaði grein í Skiphól árið 2020 þar sem hún hvatti til þess að aðgengi að vörðunni yrði bætt. Á sama tíma hafði Kristjana H. Kjartansdóttir mikinn áhuga á sögu séra Sigurðar, en faðir hennar var vel fróður um líf hans. Kristjana nýtti þann fróðleik meðal annars í þemaviku í Gerðaskóla á kristnitökuhátíðinni árið 2000, þar sem nemendur lærðu um stofnanda skólans og gengu að vörðunni. Þær Helga og Kristjana bundust í kjölfarið samtökum um að auðvelda aðgengi að þessum merka stað, sem mörgum er mikilvægur vitnisburður um trú og bænheyrslu.

Óvæntur liðsauki og samfélagskraftur

Verkefnið fékk mikinn meðvind í sumarmessu við vörðuna í ágúst 2024 þegar viðstaddur gestur heillaðist af málstaðnum. Hann lét endurprenta 100 eintök af útfararminningarriti um séra Sigurð og gaf til styrktar verkefninu. Salan skilaði 350.000 krónum sem urðu að grunnfótfestu undir framkvæmdina.

Sú fjáröflun opnaði á frekari stuðning, en Uppbyggingarsjóður Suðurnesja veitti 1.800.000 króna styrk til verksins. Þær stöllur leituðu þá til Golfklúbbs Suðurnesja sem tók að sér að vera framkvæmdaraðili, enda töldu forsvarsmenn hans brýnt að gera sögu Leirunnar og vörðunnar betri skil. Verktakafyrirtækið Younes sá um sjálfa stígagerðina. Þá hannaði og prentaði Reykjanes jarðvangur söguskilti við stíginn og Menningarsjóður Suðurnesjabæjar styrkti verkefnið um 500.000 krónur. Ásamt framlögum fleiri velunnara er stígurinn nú fullgreiddur.

Gagnkvæm tengsl yfir hafið

Saga vörðunnar teygir sig einnig alla leið til Bandaríkjanna. Natalie Kruse, búsett í Wisconsin, er langa-langa-langafabarn séra Sigurðar. Ættartengslin höfðu tapast í meira en þrjár kynslóðir eftir að langamma hennar, Hrefna Pálsdóttir Eggerz, varð munaðarlaus sex ára gömul í Chicago árið 1891 og var ættleidd inn í bandaríska fjölskyldu.

Eftir áralangar ættfræðirannsóknir náði Natalie sambandi við Kristjönu á Facebook. Þegar Natalie heimsótti Ísland ásamt fjölskyldu sinni árið 2022 kynntist hún Helgu og kviknaði þá hugmyndin um að safna einnig fé meðal afkomenda séra Sigurðar í Bandaríkjunum. Margir ættingjar þar ytra lögðu verkefninu lið og hafa sumir þeirra komið til Íslands að sjá staðinn.

Natalie heimsótti Leiru aftur nýverið ásamt eiginmanni sínum Jamie, þar sem þau sátu á bekk við vörðuna ásamt Kristjönu og Helgu – á sama stað og séra Sigurður upplifði kraftaverk á sínum tíma. Kristjana og Helga færa öllum þeim sem stunduðu verkefnið með áhuga, velvild og fjárframlögum sínar bestu þakkir og bjóða alla velkomna á vígsluna.

150 ár frá atubrðinum

Í Suðurnesjaannáli er eftirfarandi frásögn sr. Sigurðar Br. Sívertsen:

„Sunnudaginn 2. janúar 1876 gjörði mesta ofsaveður á landsunnan sem varaði alla nóttina. Fuku skip og brotnuðu. Annað veður þvílíkt datt á laugardagskvöldið þann 22. janúar með fjarskalegri rigningu upp úr útsynnings éljagangi og frosti. Þá um kvöldið, er ég kom frá Keflavík, er ég skírt hafði þar barn, varð ég viðskila við samferðamann minn við Bergsenda, en af því að ég sá ekki lengur til vegar, fór ég afleiðis suður fyrir veginn fyrir ofan Leiru. Treysti ég mér þá ekki til að halda áfram, ef ég kynni að villast suður í heiði. Var og hesturinn hlaupinn frá mér.

Lagðist ég þá niður og ætlaði að láta fyrirberast, en um nóttina var gerð leit að mér af sóknarfólki mínu, fyrir tilstilli sonar míns. Leið svo hin óttalega nótt, að enginn gat mig hitt, þar til um morguninn, að tveir heimamenn mínir hittu mig og var ég enn með rænu og nokkru fjöri, þó að nokkuð væri af mér dregið.

Hugði enginn maður að ég þá nótt mundi hafa afborið lífið og var það augsjáanlega Drottins almættis dásemdarverk, að ég skyldi lifa svo lengi í því veðri, en mér leið vel og mér fannst eins og yfir mig hefði verið tjaldað og vissulega var ég undir hlífðartjaldi með föðurlegri varðveizlu. Guði sé lof fyrir þessa lífgjöf. Þessu tilfelli í lífi mínu vil ég ekki gleyma að minnast á og gefa Guði dýrðina.“

Séra Sigurður lét stuttu síðar hlaða upp vörðu á þessum stað og klappa vers í stóra steinhellu sem sett var upp við vörðuna. Á hellunni er vers úr 4. Davíðssálmi, 9 versi, ritað eins og hér:

1876 21. Jan.

Í FRIÐI LEGST ÉG FY

RIR Í FRIÐI SEF ÉG ÞVÍ ÞÚ

EINN DROTTINN ERT ÞAÐ

SEM LÆTUR MIG BÚA

ÓHULTANN