Kalka boðar stórsókn í orkunýtingu og bættri þjónustu á Suðurnesjum

Úrgangsmál eru á miklum umbrotatímum þar sem áherslan færist hratt frá förgun yfir í endurvinnslu og orkunýtingu. Kalka sorpeyðingarstöð vinnur nú að metnaðarfullum verkefnum sem fela meðal annars í sér framleiðslu á yfir 4 MW af orku og stórbætta aðstöðu fyrir rekstraraðila á svæðinu.

Á vorfundi Sambands sveitarfélaga á Suðurnesjum í apríl 2026 fór forsvarsfólk Kölku yfir þær miklu breytingar sem orðið hafa á úrgangsmálum á síðustu árum. Frá því að flokkað var í 12 flokka á endurvinnsluplönum árið 2018 er nú flokkað í um 40 flokka, auk þess sem fjögurra flokka söfnun frá heimilum hófst árið 2024.

Orka úr úrgangi og nýir innviðir

Eitt stærsta framtíðarmál Kölku er að hámarka orkunýtingu úr þeim úrgangi sem til fellur á svæðinu. Unnið er að samstarfsverkefni með HS Orku og HS Veitum um orkunýtingu, þar sem markmiðið er að setja yfir 4 MW af orku á markað.

Samhliða þessu er stefnt að því að reisa nýja 1.440 fermetra þjónustubyggingu sem mun stórbæta alla aðstöðu til flokkunar, pökkunar og þvotta. Þar verður meðal annars 600 fermetra svæði fyrir færanlegar stíur og séraðstaða fyrir meðferð á málmum, gleri, dýnum og frauðplasti.

Samkeppnishæfni og hagkvæmni

Kalka leggur áherslu á að innleiða þessar miklu umhverfisbreytingar án þess að íþyngja íbúum með óhóflegri gjaldtöku. Með vaxandi framlögum frá Úrvinnslusjóði og skýrri sýn á kostnaðargögn hefur tekist að fjármagna stór verkefni, svo sem kaup á nýjum sorphirðuílátum, án lántöku.

Áhersla er einnig lögð á að gera grenndarstöðvar á svæðinu bæði betri og ódýrari í rekstri. Nú þegar eru níu grenndarstöðvar í rekstri á Suðurnesjum sem bjóða upp á allt að níu mismunandi flokka.

Áskoranir í samstarfi sveitarfélaga

Kynningin varpaði ljósi á ákveðna eftirsjá vegna skertrar þjónustu Sambands íslenskra sveitarfélaga í úrgangsmálum. Bent var á að flækjustig málaflokksins færi vaxandi og því væri mikilvægt að styrkja tölfræði og kostnaðarsamanburð milli sveitarfélaga.

Þrátt fyrir áskoranir er sýn Kölku skýr: að nýta úrgang sem verðmæta auðlind og tryggja að Suðurnesin séu í fararbroddi þegar kemur að nútímalegri úrgangsmeðhöndlun. Að loknum sveitarstjórnarkosningum stendur til að efna til víðtæks samráðs við sveitarfélögin um framtíðarþörf á innviðum í málaflokknum.