Hæstiréttur staðfestir eignarnám vegna Suðurnesjalínu 2

Hæstiréttur hefur hafnað kröfu nokkurra landeigenda um að ógilda ákvörðun ráðherra frá júní 2024, sem heimilaði Landsneti eignarnám á réttindum vegna lagningar Suðurnesjalínu 2 í Sveitarfélaginu Vogum. Með dóminum er staðfest að heimildin og framkvæmd eignarnámsins hafi verið lögum samkvæmt.

Í tilkynningu frá Landsneti kemur fram að fyrirtækið kjósi ávallt að ljúka málum með samningum, en það hafi tekist í yfir 90% tilfella á síðustu tuttugu árum. Í örfáum tilvikum hafi viðræður hins vegar siglt í strand og þá verið gripið til eignarnáms, sem landeigendur hafi fullan rétt á að láta reyna á fyrir dómstólum.

15 ár frá fyrstu kynningu

Deilur og málaferli í kringum Suðurnesjalínu 2 eiga sér langa sögu, en umhverfismat vegna línunnar var samþykkt strax árið 2009 og áformin kynnt landeigendum vorið 2011, eða fyrir sléttum 15 árum.

Þrátt fyrir að Orkustofnun og viðkomandi sveitarfélög hafi veitt tilskilin leyfi árið 2014 dróst ferlið verulega vegna ágreinings um útfærslur og valkosti sem kallar þurfti á fjölda úrskurða á ýmsum stjórnsýslustigum.

Framkvæmdir hófust loksins árið 2024 á þeim jörðum þar sem samningar lágu fyrir og eru þær nú langt komnar. Aðeins á eftir að ljúka framkvæmdum á þeim jörðum sem tengdust eignarnámsmálinu sem Hæstiréttur skar úr um í dag.

„Aðdragandinn var að mínu mati of langur“

Ragna Árnadóttir forstjóri Landsnets fagnar því að óvissunni sé eytt en segir jafnframt mikilvægt að draga lærdóm af ferlinu:

„Ég legg áherslu á að dreginn verði lærdómur af því hvernig þessi framkvæmd varð að svona miklu átakamáli. Við hljótum að vera sammála um að niðurstaða um mikilvæga innviðauppbyggingu þurfi að geta fengist fyrr og framkvæmdir séu ekki að tefjast kannski í hátt í tvo áratugi.“

Ragna hrósar dómstólum fyrir hraða málsmeðferð eftir að málið kom á þeirra borð en horfir inn á við hvað varðar samskiptin í aðdragandanum.

„Samtal Landsnets við sveitarfélög, landeigendur og aðra hagaðila hefði klárlega mátt ganga betur. Af þessu þurfum við að læra. Það eru sameiginlegir hagsmunir allra aðila að mál sem þessi dragist ekki úr hófi með tilheyrandi kostnaði fyrir samfélagið í heild,“ segir forstjóri Landsnets.