Alvarlegar spurningar vakna um stjórnsýslu og upplýsingagjöf Reykjanesbæjar

Undirritaður, Jakob Ingi Jakobsson lögmaður, lgf. og eigandi og íbúi fasteignar að Hafnargötu 23 í Reykjanesbæ, hefur síðustu vikur óskað ítrekað eftir skýrum og efnislegum svörum frá Reykjanesbæ vegna framkvæmda og fyrirhugaðrar uppbyggingar á svæðinu milli Hafnargötu og Ægisgötu. 

Málið snýst ekki einungis um hefðbundna lagna- eða fráveituframkvæmd eins og látið hefur verið í veðri vaka af hálfu stjórnvalda sveitarfélagsins. Samkvæmt fyrirliggjandi skipulagsgögnum Reykjanesbæjar er um að ræða svæði þar sem fyrirhuguð er veruleg uppbygging, þar á meðal nýjar íbúðir, nýjar lóðir og svokölluð „græn“ íbúðarbyggð á grunnri landfyllingu við sjávarsíðuna milli Hafnargötu og Ægisgötu sem að mati undirritaðs er ekki unnt að hækka með raunhæfum hætti vegna aðstæðna á svæðinu og nálægðar annarra bygginga og lóða.

Samkvæmt opinberum gögnum og áhættumati Veðurstofu Íslands liggur fyrir að umrætt svæði er berskjaldað gagnvart flóðahættu og hækkandi sjávarstöðu. Að mati undirritaðs hyggjast bæjaryfirvöld engu að síður í reynd hunsa það áhættumat við áframhaldandi skipulagsáform á svæðinu. Þá liggur jafnframt fyrir að hluti þess svæðis sem fyrirhuguð uppbygging nær til er oft undir sjávarmáli, ekki síst við stærsta stórstraumsflæði. Þá muna fjölmargir íbúar einnig eftir því þegar Sjávargatan stórskemmdist í óveðri og það svæði sem nú er fyrirhugað að byggja á fór undir sjó með tilheyrandi tjóni og hættuástandi. Þrátt fyrir það virðast áform sveitarfélagsins gera ráð fyrir áframhaldandi uppbyggingu á svæðinu og umfangsmikilli nýtingu landfyllingar til framtíðarbyggðar.

Að mati undirritaðs er jafnframt um að ræða áform um mjög þétta og háreista svokallaða „græna“ íbúðabyggð á litlu svæði þar sem gert er ráð fyrir íbúðum með takmörkuðum eða engum bílastæðum, á þeirri forsendu að íbúar notist fyrst og fremst við svokallaðar „grænar“ samgöngur á borð við reiðhjól og almenningssamgöngur. Að mati undirritaðs samræmast slíkar forsendur hins vegar ekki raunverulegum aðstæðum á svæðinu, þar sem hvorki eru fullnægjandi almenningssamgöngur né viðunandi reiðhjólaaðgengi til staðar.

Þá telur undirritaður jafnframt ljóst að verulegt ósamræmi sé milli upplýsingagjafar fulltrúa sveitarfélagsins og þeirra skipulagsgagna sem bærinn sjálfur hefur lagt fram á öðrum vettvangi vegna fyrirhugaðrar uppbyggingar á svæðinu. Ljóst er að slíkt muni óhjákvæmilega leiða til aukins umferðarálags, bílastæðavanda og verulegra erfiðleika bæði fyrir nýja byggð og þá íbúa og starfsemi sem þegar eru fyrir á svæðinu. Þá telur undirritaður augljóst að slík uppbygging muni skerða útsýni núverandi fasteignaeigenda verulega og leiða til verðrýrnunar fasteigna þeirra sem keyptu eignir á svæðinu í góðri trú um eðli og framtíðarnýtingu svæðisins. Að mati undirritaðs getur slíkt skapað sveitarfélaginu verulega skaðabótaábyrgð sem kunni að nema hundruðum milljóna króna sem að endingu falli á útsvarsgreiðendur sveitarfélagsins.

Á sama tíma hafa fulltrúar sveitarfélagsins ítrekað haldið því fram að þær framkvæmdir sem nú standa yfir séu einungis sjálfstæð og hefðbundin fráveituframkvæmd sem tengist ekki fyrirhugaðri uppbyggingu á svæðinu. Það samræmist hins vegar ekki þeim skipulagsgögnum sem liggja fyrir og bera með sér að umræddar framkvæmdir tengjast innviðum svæðis þar sem ráðgerð er umfangsmikil uppbygging.

Þrátt fyrir fjölmörg erindi hafa svör bæjarins einkennst af tilvísunum milli embættismanna og stjórnvalda, án þess að tekin hafi verið skýr og samræmd afstaða til þeirra grundvallarspurninga sem lagðar hafa verið fram.

Málið snýr meðal annars að:

• umfangsmiklum lagna- og fráveituframkvæmdum sem þegar eru hafnar,
• fyrirhugaðri uppbyggingu samkvæmt skipulagsgögnum bæjarins,
• byggð á hættulega lágri landfyllingu við sjávarsíðuna,
• mögulegri flóðahættu samkvæmt opinberum gögnum,
• og áhrifum framkvæmdanna á hagsmuni og eignir íbúa á svæðinu.

Þessi ósamræmi vekja alvarlegar spurningar um:

• gagnsæi stjórnsýslunnar,
• upplýsingagjöf til íbúa,
• og hvernig núverandi meirihluti bæjarstjórnar hefur staðið að meðferð málsins. 

Undirritaður telur óásættanlegt að íbúar og fasteignaeigendur þurfi ítrekað að ganga eftir skýrum svörum um framkvæmdir sem hafa veruleg áhrif á nærumhverfi þeirra, eignarréttindi og verðmæti fasteigna.

Sérstaklega vekur athygli að framkvæmdum virðist hafa verið hrundið af stað samhliða skipulagsferli sem enn er til umfjöllunar, á sama tíma og svör stjórnvalda um tengsl framkvæmdanna við fyrirhugaða uppbyggingu hafa ekki aðeins verið ósamræmd heldur að mati undirritaðs einnig villandi og til þess fallin að kasta málinu á dreif og þæfa það í stað þess að veita íbúum skýr, heiðarleg og efnisleg svör.

Nú fara sveitarstjórnarkosningar í hönd og telur undirritaður mikilvægt að almenningur sé upplýstur um hvernig staðið hefur verið að skipulagsmálum innan sveitarfélagsins. Að mati og með vitneskju undirritaðs hefur núverandi meirihluti ítrekað staðið að stjórnsýslu og ákvarðanatöku sem leitt hefur til kostnaðarsamra ágreiningsmála og skaðabótakrafna gagnvart sveitarfélaginu, með tilheyrandi fjárhagslegum afleiðingum fyrir bæjarfélagið og íbúa þess. Ljóst er að aðrar og málefnalegri leiðir eru í boði í skipulagsmálum en þær sem nú virðast vera farnar.

Í ljósi þess að sveitarstjórnarkosningar eru fram undan telur undirritaður sérstaklega mikilvægt að kjósendur og íbúar Reykjanesbæjar hafi aðgang að skýrum upplýsingum um þá stjórnsýslu, forgangsröðun og ákvarðanatöku sem viðhöfð hefur verið í skipulagsmálum sveitarfélagsins undanfarin ár. Að mati undirritaðs er augljóst að þörf er á breytingum á vinnubrögðum, auknu gagnsæi og meiri ábyrgð gagnvart íbúum og hagsmunum þeirra.

Undirritaður hefur jafnframt rætt við fulltrúa D-lista mótframboðs núverandi meirihluta sem hafa lýst þeirri afstöðu að umrætt svæði sé ekki hentugt undir íbúðarbyggð, heldur fremur til útivistar, opins svæðis og bílastæða, sérstaklega í ljósi flóðahættu og þeirra aðstæðna sem þar eru fyrir hendi.

Undirritaður hefur nú formlega krafist þess að bæjarstjóri, bæjarráð og aðrir ábyrgir aðilar innan stjórnsýslu Reykjanesbæjar taki málið til efnislegrar meðferðar og svari þeim spurningum sem íbúar eiga rétt á að fá skýr svör við.

Verði ekki brugðist við með fullnægjandi hætti verður málið áfram rekið eftir stjórnsýslu- og réttarfarsleiðum, auk þess sem almenningi og fjölmiðlum verða kynnt frekari gögn og upplýsingar um málið.

Jakob Ingi Jakobsson
Lögmaður, lgf. og eigandi og íbúi fasteignar að Hafnargötu 23