Kvikusöfnun heldur áfram við Svartsengi – stuttur fyrirvari að eldgosi enn mögulegur

Landris heldur áfram við Svartsengi með nokkuð stöðugum hraða og þrýstingur byggist enn upp í kvikusöfnunarsvæðinu undir Svartsengi. Veðurstofa Íslands telur að kvikuhlaup sem gæti leitt til eldgoss sé áfram líklegasta sviðsmyndin. Ekki er hægt að segja til um hvenær næsti atburður verður og fyrirvarinn gæti orðið stuttur.

Þetta kemur fram í nýjustu upplýsingum Veðurstofu Íslands um jarðhræringar á Reykjanesskaga. Aflögunarmælingar sýna áframhaldandi landris við Svartsengi og benda líkön til þess að kvikusöfnun á nokkurra kílómetra dýpi haldi áfram með nokkuð stöðugum hraða.

Jarðskjálftavirkni í kvikuganginum við Sundhnúksgígaröðina er hins vegar áfram lítil.

Skjálfti upp á 2,5 við Víkur

Nokkur skjálftavirkni hefur mælst við Víkur vestan Grindavíkur. Þar varð skjálfti af stærðinni 2,5 þann 14. október og var hann sá stærsti sem mælst hefur á svæðinu síðan í júní.

Að mati Veðurstofunnar tengist skjálftavirknin aukinni spennu í jarðskorpunni vegna landrissins við Svartsengi. Þegar þrýstingur byggist upp getur það valdið spennulosun og jarðskjálftum í nágrenni Grindavíkur.

Óvissa um tímasetningu næsta kvikuhlaups

Á meðan landris heldur áfram er líklegasta sviðsmyndin sú að kvika hlaupi frá söfnunarsvæðinu undir Svartsengi yfir í Sundhnúksgígaröðina. Slíkt kvikuhlaup gæti leitt til eldgoss.

Veðurstofan bendir á að eftir því sem lengra líður frá síðasta kvikuhlaupi aukist óvissan um hvenær næsti atburður verði. Áfram þurfi að gera ráð fyrir stuttum fyrirvara, líkt og verið hefur fyrir fyrri kvikuhlaup og eldgos á svæðinu.

Ekkert bendir til þess að goshrinunni sé að ljúka

Veðurstofan segir í tilkynningunni að engin mæligögn bendi til þess að eldgosahrinunni á Sundhnúksgígaröðinni sé að ljúka. Eldstöðin Reykjanes-Svartsengi er áfram á viðvörunarstigi 2, sem merkir „töluvert aukna virkni“ og er táknað með appelsínugulum lit.

Veðurstofan undirstrikar að þótt langt líði á milli kvikuhlaupa eða eldgosa geti kvikusöfnun haldið áfram eða hafist að nýju eftir hlé. Goshrinur á Reykjanesskaga geti staðið yfir í langan tíma og hlé milli atburða verið mislöng.

Til þess að hægt verði að fullyrða að goshrinunni sé lokið þurfa mælingar að sýna skýr merki um minnkandi virkni yfir lengri tíma.

Núgildandi hættumatskort Veðurstofu Íslands gildir til 5. janúar 2027, að óbreyttu. Hættumatið verður þó endurskoðað fyrr ef breytingar verða á jarðhræringum eða ný mæligögn gefa tilefni til.