Farsæld barna á Suðurnesjum batnar en einelti meðal yngstu nemendanna eykst

Farsæld barna á Suðurnesjum hefur batnað frá árinu 2023 samkvæmt mælingum sem Farsældarráð Suðurnesja kynnti á aðalfundi Sambands sveitarfélaga á Suðurnesjum. Þróunin er þó misjöfn: Einelti meðal barna í fjórða og fimmta bekk jókst úr 22% í 33% á sama tímabili.

Ráðið hefur tekið saman 95 samanburðarhæfar mælingar úr Íslensku æskulýðsrannsókninni. Af þeim sýna 69 betri stöðu árið 2026 en árið 2023. Mælingarnar mynda svokallaðan farsældarvísi, sem hækkaði úr 76,1 stigi í 77,7 stig af 100 mögulegum. Árið 2026 hækkaði vísirinn um eitt stig á Suðurnesjum, samanborið við 0,77 stig á landsvísu. Bilið milli Suðurnesja og landsins minnkaði því lítillega það ár.

Skýr viðvörunarmerki hjá yngstu börnunum

Þegar einstakar mælingar eru skoðaðar blasir við ólík þróun eftir aldri. Hjá nemendum í fjórða og fimmta bekk jókst einelti úr 22% í 33% milli áranna 2023 og 2026. Á sama tíma fækkaði þeim sem sögðu gaman að lesa í skólanum, úr 63% í 53%, og hlutfall þeirra sem sögðust þreytt í skólanum hækkaði úr 24% í 30%.

Hjá nemendum í sjötta til tíunda bekk eru einnig merki um framfarir. Hlutfall þeirra sem sögðust hafa verið beðin um nektarmyndir lækkaði úr 38% í 22%. Þeim sem sögðust hafa fengið óumbeðin klámfengin skilaboð fækkaði úr 42% í 30%.

Efnahagur heimilis vegur þungt

Í kynningunni er bent á að stærsti munurinn í farsældarmælingunum sé milli barna á Suðurnesjum eftir fjárhag heimilis þeirra. Farsældarvísir barna sem búa á heimilum með miðlungs eða slæman fjárhag mældist 65,8 stig árið 2026, en 80,7 stig hjá börnum á heimilum þar sem fjárhagur er góður. Munurinn var því tæp 15 stig.

Markmið Farsældarráðs Suðurnesja er að farsæld barna á svæðinu verði sú besta á Íslandi árið 2030. Niðurstöðurnar sýna að þótt heildarmyndin hafi batnað þurfi sérstaklega að huga að einelti meðal yngstu nemendanna og þeim mikla mun sem mælist eftir fjárhag heimila.