Jón Steinar rýfur þögnina: „Lífi okkar var snúið á hvolf og mannorð okkar skemmt“
Jón Steinar Konráðsson, sem rak fósturheimili að Gauksstöðum í Garði ásamt eiginkonu sinni Lindu í áratug, hefur rofið þögnina vegna umræðu síðustu daga um starfsemi heimilisins. Í ítarlegum pistli til Garðbúa segir hann ásakanir um ofbeldi vera tilhæfulausar, málið hafi verið fellt niður á sínum tíma og að núverandi umræða sé drifin áfram af andstæðingum uppbyggingar á svæðinu.
Jón Steinar segir að þau hjónin hafi hingað til valið að tjá sig ekki opinberlega með tilliti til þeirra barna sem hjá þeim dvöldu. Hann segir hins vegar að nú sé svo komið að hann geti ekki lengur unað því að „vitleysan verði að staðreynd í huga fólks“.
Tíu ár og þrjátíu börn
Í pistlinum rakti Jón Steinar aðdragandann að því að þau hófu fósturstarfsemina árið 2008. Á þeim tíu árum sem þau störfuðu sem fósturforeldrar dvöldu samtals um 30 börn á heimilinu, oft þau sem glímdu við hvað flóknastan vanda. Hann leggur áherslu á að starfið hafi verið unnið í nánu samstarfi við Barnavernd og Barnastofu.
„Árangur okkar var eftirtektarverður sem varð til þess að barnaverndir sveitarfélaga greiddu okkur oft og tíðum mun hærri upphæðir en almennt þekktist [...] sem sýnir traustið og virðinguna sem við höfðum,“ skrifar Jón Steinar.
Segir ásakanirnar hafa snúist um peninga
Jón lýsir því hvernig hann fékk símtal í ársbyrjun 2019 frá fyrrum fósturbarni sem greindi honum frá því að verið væri að smala fólki í málsókn. Að hans sögn hafi börnin „talað sig saman um að hægt væri að fá skaðabætur úr kerfinu“ í kjölfar umræðu um bætur vegna vistheimila fyrri áratuga.
Hann hafnar öllum samanburði við vistheimili frá miðri 20. öld og segir ásakanirnar í raun hafa snúist um aga. Hann bendir á að í nútímafósturkerfi sé eftirlit gríðarlegt; börn séu með síma, fari reglulega í leyfi og séu í stöðugu sambandi við talsmenn, sálfræðinga og félagsráðgjafa.
„Hverjum getur dottið í hug að á öllum þessum tíma [...] að eitthvað sökótt hafi átt sér stað án þess að vera tilkynnt?“ spyr hann.
Málið fellt niður en mannorðið laskað
Eftir rannsókn sem hófst sumarið 2019, þar sem börn voru fjarlægð af heimilinu fyrirvaralaust, var málið að lokum fellt niður. Jón Steinar gagnrýnir kerfið harðlega fyrir eftirmálin:
- Engin afsökunarbeiðni: Hann segir hvorki afsökun né bætur hafa borist eftir að málið var fellt niður.
- Mannorðstjón: Hann segir fjölskylduna hafa þurft að þola óviðunandi áreiti sökum ásakananna.
- Enginn kala til barnanna: Hann segist ekki bera hatur til barnanna sem tóku þátt, enda sé eðlilegt að börn geri mistök og láti peninga blinda sig.
Tengir umræðuna við skipulagsmál
Jón Steinar fullyrðir að ástæðan fyrir því að málið sé komið í hámæli á ný séu harðar deilur um uppbyggingu ferðaþjónustu á Gauksstöðum. Hann sakar andstæðinga þeirrar uppbyggingar um að grípa til þess að „ráðast á persónu“ þeirra hjóna sem síðasta hálmstráið þegar aðrar leiðir til að stöðva framkvæmdir hafi brugðist.
Hann endar pistilinn á því að segja að þrátt fyrir erfiðleikana séu margir sigrar í minningunni – börn sem náðu námsárangri, urðu edrú eða bættu samband sitt við eigin foreldra. Hann geti þó ekki mælt með því við nokkurn mann að gerast fósturforeldri miðað við þá útreið sem kerfið og samfélagsmiðlar geta veitt fólki í þeirri stöðu.
Heimild: Pistill Jóns Steinars Konráðssonar á Facebook-hópnum „Garðmenn og Garðurinn“.
