Af hverju ég treysti Villa í leikskólamálum

Leikskólamál skipta mig miklu máli. Ég hef starfað í leikskóla í yfir tvo áratugi og séð af eigin raun hvað skiptir máli fyrir börn, foreldra og starfsfólk. Ég hef starfað sem leiðbeinandi og síðar sem leikskólakennari og bætti síðar við mig námi í mannauðsstjórnun frá Bifröst. Sú reynsla mótar sýn mína á leikskólamál og hvað þarf til að gera betur.

Ég hef kynnst Vilhjálmi Árnasyni (Villa) í gegnum flokksstarf og þekkti eiginkonu hans, Sillu, á yngri árum. Leiðir okkar lágu svo aftur saman þegar fjölskyldan flutti í Reykjanesbæ eftir atburðina í Grindavík. Það var strax áberandi hversu vel þau nálguðust það verkefni að aðlaga sig og börnin sín að nýju umhverfi, nýjum skóla, íþróttafélagi og breyttum aðstæðum.

Vilhjálmur hefur góða nærveru, hlustar og gefur sér tíma til að ræða málin. Það er einfaldlega auðvelt að kynnast honum.

Það sem skiptir mig mestu máli er hvernig hann nálgast leikskólamál.

Þegar hann ákvað að bjóða sig fram sem oddviti sýndi hann strax raunverulegan áhuga á að kynna sér málaflokkinn, ekki bara á yfirborðinu, heldur með því að hitta fagfólk, ræða við stjórnendur og heimsækja leikskóla. Hann hefur lagt sig fram um að skilja áskoranirnar og hvað þarf til að gera betur.

Í stefnuskrá Sjálfstæðisflokksins má sjá skýran vilja til að efla leikskólastigið, meðal annars með markvissum aðgerðum til að fjölga kennurum. Það er lykilatriði. Eins og bæði Kennarasamband Íslands og Félag leikskólakennara hafa bent á þá þarf að fara í raunverulegar og markvissar aðgerðir til að fjölga kennurum. Það eru engar töfralausnir til, en fyrsta skrefið er að horfast í augu við vandann og setja skýr markmið og leiðir. 

Staðan í dag er langt frá því sem lög gera ráð fyrir. Hlutfall leikskólakennara er að meðaltali um 26%, en lögin gera ráð fyrir að það sé um tveir þriðju.

Auk þess er staðan mjög mismunandi milli leikskóla, allt frá um 9% upp í rúm 40%. Það þýðir að aðstæður barna eru ólíkar eftir því í hvaða leikskóla þau eru. Það er staða sem við eigum ekki að sætta okkur við, því öll börn eiga að hafa jöfn tækifæri.

Þar finnst mér skipta máli að í stefnuskránni er sérstaklega talað um að ráðast strax í aðgerðaáætlun til að fjölga leikskólakennurum á fyrstu 100 dögunum. Það sýnir vilja til að byrja strax.

Það er líka staðreynd að það borgar sig að fjárfesta í börnum. Rannsóknir sýna að hver króna sem sett er í leikskólastarf skilar sér margfalt til baka fyrir samfélagið í betri menntun, betri líðan og minni kostnaði síðar.

Leikskólinn er grunnur alls náms. Þar mótast málþroski, félagsfærni og sjálfsmynd barna. Þar liggja stærstu tækifæri samfélagsins til að jafna stöðu barna og tryggja að öll börn fái að blómstra óháð aðstæðum. Í leikskólanum viljum við mæta hverju barni þar sem það er. Við trúum á snemmtæka íhlutun, hvort sem það snýr að málþroska, félagsfærni eða öðrum þáttum, óháð því hvort barn sé með formlega greiningu eða ekki. Til þess þarf starfsfólk með þekkingu og reynslu af námi og þroska barna.

Það er ástæðan fyrir því að þessi mál skipta mig máli og það er ástæðan fyrir því að ég treysti Vilhjálmi Árnasyni til að taka þau föstum tökum.

Börnin okkar eiga ekki bara rétt á plássi – þau eiga rétt á gæðum.

Anna Lydía Helgadóttir
Höfundur er leikskólakennari og sérkennslustjóri.