Svona lítið sveitarfélag skapar ótrúlegt frelsi

Björg Ásta Þórðardóttir tók nýverið við embætti bæjarstjóra í Sveitarfélaginu Vogum. Hún á að baki fjölbreyttan og farsælan feril. Hún er lögfræðingur með meistarapróf frá Háskóla Íslands, hlaut málflutningsréttindi fyrir héraðsdómi árið 2015 og hefur meðal annars starfað sem yfirlögfræðingur Samtaka iðnaðarins, lögfræðingur hjá Félagi atvinnurekenda, hjá lögreglunni á Suðurnesjum og sem aðstoðarmaður dómsmálaráðherra. Þá á hún að baki glæsilegan knattspyrnuferil með íslenskum liðum og landsliðinu og hefur reynslu úr félagsstarfi, meðal annars sem formaður MS-félags Íslands og í dómstólum íþróttahreyfingarinnar.

Björg Ásta er fædd og uppalin á Suðurnesjum. Hún flutti ásamt konu sinni, Ósk Laufeyju Breiðfjörð, og þremur börnum þeirra úr Reykjavík yfir í Voga fyrir um þremur árum. Í viðtali við Víkurfréttir ræðir hún ákvörðunina um að flytja í Voga, stjórnmálin, vaxtarverki sveitarfélagsins og stóru verkefnin sem framundan eru.

Byrjaðu nú á að segja fólki hver þú ert.

„Ég er Suðurnesjamær, alin upp hérna á Suðurnesjum og er núna bæjarstjóri í Vogum þar sem ég hef búið síðastliðin þrjú ár.“

Hvað kom til að þú ákvaðst að setjast að í Vogum?

„Ég og fjölskylda mín bjuggum í Reykjavík og okkur langaði til að fara út á Reykjanesið aftur. Mig langaði að fara aðeins nær heimahögum. Konan mín á fjölskyldu í bænum, þannig að við ákváðum að fara svona hálfa leið og vissum svo sem ekkert út í hvað við værum að fara. Ég held ég hafi farið þrisvar sinnum í Voga þar á undan.“

Það keyra flestir fram hjá þéttbýlinu í Vogum?

„Ég segi reyndar að það keyra allir í gegnum Voga. Því að fólk áttar sig ekki á því þegar það keyrir á landi Voga hérna langleiðina inn í Reykjavík eða höfuðborgarsvæðið. En jú, ég keyrði oft fram hjá Vogum og auðvitað þekkti fólk en er svo sem ekki með neinar rætur hingað nema bara á sjálft Reykjanesið. Svo átta ég mig á því þegar maður flytur að það eru sterkari rætur þarna heldur en maður kannski gerði sér grein fyrir. Maður þekkir fleiri og er fljótur að koma sér inn í samfélagið.“

Þannig að það er kannski ekkert stór ákvörðun að ákveða að setjast að í Vogum?

„Jú, það er stórt skref að fara úr borginni og í svona lítið sveitarfélag. En svo auðvitað það sem maður fattar ekki og maður fattar heldur ekki þegar maður er í Reykjanesbæ, sem ég kalla Keflavík því ég er nú upphaflega Keflvíkingur, er að svona lítið sveitarfélag skapar alveg ótrúlegt frelsi fyrir börn. Það var það sem við höfum séð að er alveg æðislegt.“

Takturinn er allt annar í Vogum heldur en í Reykjavík.

„Hann er allt annar og rólegri og okkur líður alveg ótrúlega vel. Þetta eru algjörlega dásamleg þrjú ár og við bara erum í skýjunum með það.“

Fórstu strax að skipta þér af pólitíkinni í Vogunum?

„Já... Nei, ekki alveg strax. Ég fór hins vegar að skipta mér frekar fljótlega af félagsmálum og starfsemi þarna; ég skráði mig í Kvenfélagið og endaði í stjórn ungmennafélagsins Þróttar. Svo fór ég svona að velta hlutunum fyrir mér og það var svo sem ekkert langt að sækja þennan pólitíska bakgrunn. Ég var þarna á þessum tíma aðstoðarmaður dómsmálaráðherra. Þannig að ég fór að velta fyrir mér hlutum sem snúa að okkar nærsamfélagi, ekki síst út af því að hraunið rann hér í bakgarðinum og þetta mæddi mjög mikið á þessu svæði og reyndi mikið á í mínu starfi í dómsmálaráðuneytinu. Þannig að ég velti þessu mjög mikið fyrir mér á tímabili og svo svona ágerðist þetta bara eftir því sem tíminn leið.“

Blunda stjórnmálin alltaf einhvers staðar þarna undir?

„Já, stjórnmál eru líka svo víða. Þau eru auðvitað í þessum samfélagsmálum en svo er pólitík í íþróttahreyfungunni, það er pólitík í MS-félaginu þar sem ég var formaður. Þetta snýst auðvitað bara um það að hafa áhrif á samfélagið sitt og það eru alls konar tæki og tól til þess. Ein leið er að fara í bæjarstjórnarpólitíkina og þar finnst mér skemmtilegt að vera.“

Og þú tókst bara stefnuna beint á toppinn. Þú tókst fyrsta sætið hjá Sjálfstæðismönnum í Vogum?

„Já, ég gerði það. Ég tók oddvitasætið og ég er bara ótrúlega þakklát og auðmjúk að hafa fengið það tækifæri og þurft að spreyta mig í fyrsta skipti sem stjórnmálamaður. Mér þótti það mjög skemmtilegt og þetta er svona einhver baktería sem ég skil alveg af hverju fólk ílengist í. Mér þótti kosningabaráttan ótrúlega skemmtileg, lífleg og jákvæð, og svo auðvitað uppskárum við vel og fyrir vikið enduðum við í meirihluta og ég síðan sem bæjarstjóri.“

Pólitíska landslagið í Vogum er að breytast.

„Já, það bætist við flokkur. Það eru fjórir listar sem buðu fram, sem er alveg svolítið mikið og hafði ekki gerst í langan tíma í svona litlu samfélagi. Og það enda fjórir listar inni í bæjarstjórn. Það einkenndi kosningabaráttuna, en við einsettum okkur auðvitað bara að vera hress og skemmtileg og opin og eiga mörg samtöl. Ég sá að öll framboðin fóru svolítið þá leið. Þetta var líflegri kosningabarátta og meira samtal, og það er líka svolítið það sem íbúar hafa verið að kalla eftir: meiri upplýsingar, meira samtal og meiri tengingu við kjörna fulltrúa.“

Hvernig er svo að taka við bæjarstjórastarfinu í Vogum? Þetta er mjög ört stækkandi sveitarfélag?

„Mjög. Og ef áætlanir ganga eftir þá munum við stækka um 100% á átta árum. Það er ótrúlega margt í pípunum, þetta er mjög fjölbreytt og skemmtilegt og það eru gríðarleg tækifæri í Vogum.

Það eru áskoranir, sérstaklega í tengslum við skóla- og leikskólamál og það fer mikill tími í þau mál hjá okkur núna. Svo auðvitað eru bara tækifæri að sækja fleiri fyrirtæki og auka við þjónustuna við íbúa. Þannig að maður er bara rétt að byrja.“

Leikskólamálin eru búin að koma sterkt inn núna strax eftir kosningar og það voru allir svo sem að tala um leikskólamál í kosningabaráttunni. Þið eruð bara að taka þau á fullri ferð áfram?

„Já. Og það er alveg ástæða fyrir því. Það var vegferð sem var hafin á síðasta kjörtímabili og síðan höfum við bara tekið við því kefli. Verkefnið snýst um það í fyrsta lagi að stækka leikskólann. Það er biðlisti og við viljum ekki hafa biðlista, þannig að við erum að vinna í því núna að byggja vel við leikskólann, gera það af fagmennsku og tryggja að þetta sé hagkvæm uppbygging. En á sama tíma erum við auðvitað að horfa til framtíðar. Þegar við stækkum svona sem samfélag þá þurfum við að huga að innviðum, og leikskóla- og skólauppbygging er stór hluti af því.“

Eru einhverjir vaxtarverkir í Vogum?

„Já, þeir eru alveg komnir. Það var ákveðinn slaki í innviðunum hjá okkur til að byrja með en núna er komið að þolmörkum og svona rúmlega það. Þannig að það eru alls konar hlutir eins og skólamálin, viðhald á gatnakerfi og uppbygging á atvinnusvæðum og þjónustu. Það vantar alveg gríðarlega atvinnuhúsnæði í sveitarfélagið og nýta betur það húsnæði sem nú þegar er fyrir hendi. Síðastliðna tvo mánuði hefur verið samtal um allt þetta.“

Hvernig svona líst þér á veturinn sem er fram undan?

„Mér líst bara vel á hann. Ég einset mér að leysa þessi leikskólamál og ég veit alveg að það eru áskoranir þar fyrir þær fjölskyldur sem fá ekki pláss, þannig að það á hug minn nánast allan þessa dagana. En það er verkefni sem fer í eðlilegan farveg og við einsetjum okkur að leysa hratt og vel.

Svo eru mörg önnur verkefni, eins og að fara að skoða uppbyggingu við höfnina og sjá hvað við getum gert þar. Það eru stór verkefni framundan eins og atvinnuuppbygging á Keilisnesi. Því eftir leikskóla- og skólamálin þá er atvinnuuppbygging, að fjölga störfum, fjölga fyrirtækjum og auka við þjónustu í heimabyggð, stóra málið. Við erum það sveitarfélag á Suðurnesjum þar sem íbúar sækja hvað minnstu þjónustuna inn í sveitarfélagið sitt. Það er staða sem mér finnst ekki hægt að una við og við erum að vinna í því.“

Þið hafið verið svefnbær og íbúar sótt vinnu annað. Það kannski vantar fleiri atvinnutækifæri í sjálfu sveitarfélaginu?

„Ég er nú með Reykjanesbrautina fyrir aftan mig og hef verið fastagestur á henni frá því ég var barn; keyrt fram og til baka á fótboltaæfingar, í skóla og fleira. Það eru ákveðin gæði í því að eiga svona góðar samgöngur, en það eru enn meiri gæði í því að geta labbað í vinnuna. Það er eitt af því sem ég held að fleiri Vogabúar eigi að geta upplifað.

Það er alltaf þannig að við munum sækja atvinnu að hluta út fyrir sveitarfélagið, en við viljum líka halda í það að vera rólegur lítill bær þar sem flestir þekkja flesta og börnin okkar geta hlaupið um án þess að vera í hættu. Þannig að þetta öryggi og þessi rólegheit skipta okkur líka máli. Að finna þetta jafnvægi á milli þessara tveggja þátta er alveg kúnst, en við erum að vinna í því.“

Hvernig er svona venjulegur vinnudagur hjá þér og hvernig eru þessir tveir fyrstu mánuðir búnir að vera?

„Það er mjög mikið um fundi og að setja okkur inn í hlutina. Ég er að kynnast starfsfólkinu og fólkinu í sveitarfélaginu á annan hátt. Svo er ég að setja mig inn í öll þessi verkefni. Það er líka búið að vera sumarfrí þannig að ég á nokkra fundi inni, en fundahöldin eru stærsti pósturinn.“

Þannig að hveitibrauðsdagarnir, þeir eru alls ekki liðnir?

„Nei, nei, nei! En það er samt að líða að því að maður þurfi að koma hlutum í gang. Við erum búin að vera að undirbúa margt í sumarfríinu og vonumst til að geta klárað að setja hluti af stað núna strax í lok þessa mánaðar og byrjun næsta. Það er margt í pípunum. Tækifærin til að gera breytingar og bæta starfsemina innan bæjarskrifstofunnar eru líka mikil, þannig að við erum að vinna í því líka.“

En að reka 2.000 manna sveitarfélag, þetta er náttúrulega svolítið samt allt í föstum skorðum, það er ekkert mikið af aukafé til þess að vera með eitthvað dekur?

„Nei, við erum ekkert með eitthvað dekur á mörgum stöðum. Þetta snýst frekar um það að við erum með litla stjórnsýslu. Við þurfum að vera í mörgum verkum, auka framleiðni og skilvirkni, og bæta þjónustu og upplýsingagjöf. Þessi umbótaverkefni eru oft smá en sum stór, eins og aukin stafræn þróun. Þetta eru verkefni sem flest sveitarfélög eru að takast á við.“

Og þið eruð að vinna helling með Suðurnesjabæ í ýmsum málaflokkum?

„Já, við erum með góða samninga við Suðurnesjabæ og reyndar líka við Reykjanesbæ. Við erum mjög miklir talsmenn samstarfs og höfum þrifist á því í gegnum áratugina að vera í miklum og góðum samskiptum við nágranna okkar. Það er eitthvað sem við ætlum bara að bæta í og halda áfram.“

Svo erum við núna hérna í upphafi fjölskyldudaga í Vogum, hvernig er það, ertu búin að vera að heilsa upp á fólk?

„Já, það er búið að vera mjög gaman. Nú erum við á tónleikum í náttúruperlunni okkar í Háabjalla. Þetta er bara veisla á hverjum einasta degi í heila viku! Svo er það almyrkvinn. Það eru 30 ár síðan við héldum fyrst fjölskyldudag og að fá almyrkvann inn í miðja afmælisviku er einhvers konar gjöf frá almættinu.“

Og þú ert bara bjartsýn á framhaldið hérna í Vogum?

„Já, mjög! Það er ekkert annað hægt að gera. Við erum öll að takast á við alls konar áskoranir, en það er miklu meira jákvætt heldur en neikvætt.“