Kvikumagn undir Svartsengi nær sögulegu hámarki og óvissa um næstu skref

Aldrei hefur mælst meira magn af kviku undir Svartsengi frá því að eldgosahrinan á Sundhnúksgígaröðinni hófst í nóvember 2023. Samkvæmt nýjum líkanreikningum Veðurstofu Íslands hafa rúmlega 24 milljón rúmmetrar af kviku safnast saman frá síðasta gosi í júlí í fyrra.

Staðan á Reykjanesskaga einkennist nú af mikilli óvissu. Þótt kvikusöfnunin hafi aldrei verið hægari en einmitt nú, þá er heildarmagnið í kvikuhólfinu meira en sést hefur hingað til. Þessi staða veldur því að erfitt er að spá fyrir um hvenær næsta atburður verður, en tímaramminn hleypur á mánuðum.

Möguleiki á umfangsmiklu gosi

Veðurstofan varar við því að þar sem kvikumagnið er nú orðið svona mikið, sé möguleiki á því að næsta eldgos verði umfangsmeira en fyrri gos á svæðinu, nái kvikan að brjóta sér leið til yfirborðs.

Líkur á kvikuhlaupi og eldgosi á Sundhnúksgígaröðinni eru áfram taldar mestar, en dregið er fram dæmi úr Kröflueldum (1975-1984) til að sýna að hæg kvikusöfnun þurfi ekki að þýða að hrinunni sé að ljúka. Þar varð stærsta gosið einmitt eftir tæplega þriggja ára tímabil af mjög hægri kvikusöfnun.

Engin merki um lok hrinunnar

„Engin gögn benda til þess að eldgosahrinunni á Sundhnúksgígaröðinni sé að ljúka,“ segir í tilkynningu Veðurstofunnar. Eldstöðin Reykjanes-Svartsengi er áfram á appelsínugulu viðvörunarstigi (stig 2), sem þýðir töluvert aukna virkni.

Sérfræðingar benda á að goshrinur á Reykjanesskaga geti staðið yfir í áratugi eða jafnvel aldir með hléum. Þótt kvikusöfnun myndi stöðvast í einhverja mánuði er alltaf möguleiki á að hún hefjist að nýju.

Hættumat óbreytt en íbúar þurfa að vera tilbúnir

Hættumat Veðurstofunnar er óbreytt og gildir til 30. júní, nema verulegar breytingar verði á virkninni. Sólarhringsvöktun Veðurstofunnar heldur því áfram að fylgjast náið með svæðinu og í ljósi stöðunnar þurfa íbúar og aðrir á svæðinu að vera viðbúnir því að gripið verði til rýminga með skömmum fyrirvara.