Vinnutíminn styttist á sama tíma og laun hækka umtalsvert

— Ný Gallup-könnun fyrir verkalýðsfélögin

Um þriðjungur félagsmanna Flóabandalagsins búa í leiguhúsnæði og greiðir yfir tvö þúsund krónur á mánuði að meðaltali fyrir hvern fermetra. Starfsmenn á leikskólum með lægstu heildarlaunin en mesta starfsálagið. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýrri könnun Gallup fyrir verkalýðsfélög sem eiga aðild að Flóabandalaginu. Verkalýðs- og sjómannafélag Keflavíkur og nágrennis er þar á meðal. Könnunin var framkvæmd í september og október sl.
 
Heildarlaun hækka um 10% milli ára en á sama tíma styttist vinnutíminn um tæplega eina klukkustund á viku og vinna félagsmenn nú að meðaltali 46 klukkustundir á viku miðað við fullt starf.  Meðalheildarlaun karla eru nú 531 þúsund krónur á mánuði og meðalheildarlaun kvenna um 405 þúsund krónur á mánuði fyrir fullt starf. Leiðbeinendur á leikskólum eru með lægstu heildarlaunin eða 354 þúsund krónur á mánuði að meðaltali en skrifstofufólk, stjórnendur og sérfræðingar með hæstu heildarlaunin eða 579 þúsund krónur að meðaltali.  
 
Einungis 44% félagsmanna búa í eigin húsnæði og greiðir sá hópur um 125 þúsund krónur að meðaltali í afborganir af húsnæðislánum. Þá eru um 33% félagsmanna  í leiguhúsnæði og greiða að meðaltali 2.077 krónur fyrir hvern fermetra á mánuði. 
 
Konur eru með 76% af heildarlaunum karla á mánuði að meðaltali
 
Heildarlaun karla eru að meðaltali 126 þúsund krónum hærri en heildarlaun kvenna fyrir fullt starf. Heildarlaun karla í fullu starfi eru að meðaltali 531.000 kr. á mánuði og 405.000 kr. hjá konum.  Hins vegar er meðaltal heildarmánaðarlauna allra félagsmanna í Flóanum 473.000 kr. á mánuði og miðgildi heildarmánaðarlauna 445.000 kr.
 
Þegar spurt var hver væru sanngjörn laun fyrir vinnu viðkomandi, þá töldu karlar að þau þyrftu að vera 64 þúsund krónum hærri og konur 82 þúsund krónum hærri að meðaltali á mánuði en nú er. Munurinn á dagvinnulaunum karla og kvenna er mun minni en á heildarlaunum eða 44.000 krónur á mánuði.  Karlar eru að meðaltali með 390.000 kr. á mánuði í dagvinnulaun á meðan konur eru að meðaltali með 346.000 kr. í dagvinnulaun fyrir fullt starf. 
 
Vert er að vekja athygli á því að fjölmennir hópar hefðbundinna kvennastarfa eiga þess ekki kost að vinna fullt starf. Þannig er einungis 20% þeirra sem starfa við umönnun sem segjast vera í fullu starfi en þar er jafnframt meðalfjöldi vinnustunda lægstur eða 35,6 klst. á viku en meðaltal fjölda vinnustunda hjá öllum svarendum er 42,1 klst.  Meðaltal heildarlauna fyrir fullt starf í umönnun er 450.000 kr. en sú tala endurspeglar í raun lítinn hluta þess hóps sem starfar í umönnun þar sem flestir eru í hlutastörfum og vinna í vaktavinnu.
 
Lægstu heildarlaunin hjá leikskólastarfsmönnum
 
Af einstaka starfsstéttum eru starfsmenn sem vinna við ræstingar með lægstu dagvinnulaunin eða 328.000 kr. á mánuði að meðaltali fyrir fullt starf en leiðbeinendur á leikskólum eru með lægstu heildarlaunin að meðaltali fyrir fullt starf eða 354.000 kr.  Leiðbeinendur á leikskólum eru jafnframt lang ósáttastir með laun sín þar sem yfir 8 af hverjum 10 eru mjög eða frekar ósáttir á meðan rétt yfir 4 af hverjum 10 félagsmönnum í Flóanum alls segjast vera mjög eða frekar ósáttir með laun sín.   
 
Skrifstofufólk, stjórnendur og sérfræðingar eru með hæstu heildarlaunin eða 579.000 kr. á mánuði að meðaltali fyrir fullt starf. Þar á eftir koma byggingastarfsmenn með 575.000 kr. á mánuði að meðaltali.  
 
Vinnutíminn styttist
 
Heildarvinnutími félagsmanna í fullu starfi er 46 klst. að meðaltali og hefur styst um tæpa klukkustund milli ára.Vinnutíminn er lengstur hjá bílstjórum eða 50,7 klst. að meðaltali en  byggingastarfsmenn koma fast á hæla þeirra með 50,1 klst. Vinnutíminn er stystur hjá leiðbeinendum á leikskóla eða 41 klst. að meðaltali á mánuði fyrir fullt starf.   
 
Vinnuálag mest hjá leikskólastarfsmönnum
 
Ríflega þrír af hverjum fjórum starfsmönnum sem vinna á leikskóla telja að vinnuálagið sé of mikið en tæplega helmingur allra félagsmanna svarar því til að vinnuálagið sé of mikið.  Athyglisvert er að skoða það í samhengi við hátt hlutfall leikskólastarfsmanna sem telja að það sé auðvelt fyrir þá að fá aðra vinnu á svipuðum kjörum eða 76% en starfsaldur leikskólastarfsmanna er ríflega 10 ár að meðaltali en hjá félagsmönnum almennt um 8 ár. Samkvæmt könnuninni hefur fjórðungur leiðbeinenda á leikskólum verið 15 ár eða lengur í starfi.
 
68% pólskumælandi búa í leiguhúsnæði
 
Þriðjungur félagsmanna býr í leiguhúsnæði og fær þriðjungur þeirra húsnæðisbætur eða sérstakan húsnæðisstuðning. Það eru 68% pólskumælandi félagsmanna í Flóanum er sem búa í leiguhúsnæði og fær um 18% þeirra húsnæðisbætur eða sérstakan húsnæðisstuðning. Sé tekið mið af stærð húsnæðis þá greiða félagsmenn að meðaltali 2.077 kr. fyrir hvern fermetra.  Pólskumælandi félagsmenn í Flóanum greiða hins vegar að meðaltali 2.375 kr. fyrir hvern fermetra og íslenskumælandi 1.809 kr.
 
Dregur úr áhyggjum af fjárhagsstöðu hjá flestum hópum
 
Dregið hefur úr áhyggjum félagsmanna vegna fjárhagsstöðu milli ára en rétt um þriðjungur félagsmanna hefur miklar áhyggjur nú en hlutfallið var tæp 39% árið 2016 og 55% árið 2013. Umhugsunarvert er þó að tveir hópar skera sig hér sérstaklega úr þar sem áhyggjur þeirra aukast milli ára. Þannig segjast tæplega 6 af hverjum 10 þeirra sem starfa við umönnun hafa miklar áhyggjur af fjárhagsstöðu sinni og ríflega helmingur leiðbeinenda á leikskólum.
 
Aukning í fjarvistum vegna veikinda
 
Fjarvistir vegna veikinda aukast enn frekar á milli ára en yfir helmingur félagsmanna var frá vegna veikinda á síðustu 3 mánuðum og hefur hlutfallið aldrei verið hærra. Þá má greina fylgni við aldur þar sem veikindafjarvistir aukast í hlutfalli við lækkandi aldur. Starfsfólk í veitingaþjónustu var oftast frá vegna veikinda þar sem 61% þeirra sögðust hafa verið frá vegna veikinda á síðustu 3 mánuðum. Þá koma starfsmenn í umönnun fast á hæla þeirra þar sem sex af hverjum tíu voru frá vegna veikinda á síðustu 3 mánuðum. Ef horft er í fjölda daga eru starfmenn í umönnun lengst frá vegna veikinda þar sem 20% í þeim hópi voru lengur en 5 daga frá vegna veikinda á síðustu 3 mánuðum.
 
Margt fleira athyglisvert í könnuninni
 
Hægt er að nálgast könnunina í heild sinni á  vsfk.is  en þar má meðal annars finna upplýsingar um afstöðu félagsmanna til séreignasparnaðar og vísbendingar um góðan árangur af launaviðtölum.