Járngerður 18. fundur 16. febrúar 2026: Óvissa brennur á fólki

Á 18. upplýsingafundi Járngerðar á Teams, mánudaginn 16. febrúar, kom skýrt fram óþolinmæði og þreyta meðal Grindvíkinga vegna þess sem fundargestir lýstu sem hægum og óljósum næstu skrefum í húsnæðis-, öryggis- og skólamálum. Guðbjörg Eyjólfsdóttir, sem stýrði fundinum, vísaði til íbúafundar Járngerðar í síðustu viku sem var vel sóttur, um 70 manns sóttu fundinn, þar sem „flestum bar saman um að það gengi ansi hægt“ og að fólk upplifði að málin væru föst í sömu hjólförum mánuðum saman.

Húsnæðismálin efst á baugi – fólk vill fyrirsjáanleika

Í umræðum á fundinum kom fram að húsnæðismál væru áfram það sem brennur mest á fólki, enda ráði þau miklu um hvort og hvenær fjölskyldur geti tekið ákvarðanir um að snúa til baka. Dagmar Valsdóttir lýsti á fundinum óvissu foreldra og benti á að tímalegur þáttur skipti miklu, ekki síst í skólamálum, þar sem ráða þurfi stjórnendur og kennara og undirbúa starfsemi með góðum fyrirvara. Hún sagðist jafnframt vilja fá skýr svör um mögulega framlengingu á heimildum/úrræðum sem tengdust gistingu eða kaupum, þar sem erfitt væri að taka stórar ákvarðanir án nákvæmra upplýsinga.

Pétur Hafsteinn Pálsson lagði áherslu á að upplýsingagjöf til foreldra þyrfti að vera betri, sérstaklega um áhættumat og áhættumat; aðgengi að upplýsingum væri ruglingslegt, óuppfært og ekki í nægilega skýrum farvegi til að fólk treysti sér til að taka ákvarðanir um að koma með börn aftur í bæinn.

Þórkatla: Gistiheimild framlengd til 31. ágúst – tillögur ekki tilbúnar fyrr en seint í mars

Örn Viðar Skúlason, fulltrúi Þórkötlu, sagði að gistiheimild hefði verið framlengd út sumarið, til 31. ágúst. Hann sagði vinnu við endurskipulagða áætlun vera í fullum gangi en að nokkrar áskoranir væru óleystar og því væri ekki raunhæft að kynna heildarlausn fyrr en hugsanlega „seinni part mars“. Spurður hvort framlengja gæti þurft úrræðið ef drægist fram í vor ítrekaði hann að gistiheimild væri skammtímalausn en að markmiðið væri að eitthvað „áþreifanlegra og til frambúðar“ tæki við í lok ágúst.

Á fundinum kom einnig fram að samkvæmt gildandi fyrirkomulagi geti hver og einn keypt eign sína til baka á 95% af núverandi brunabótamati. Örn sagði að þeir sem merktu við kauprétt/forkaupsrétt gætu haft samband og að reynt yrði að afgreiða slík mál hratt. Í umræðum kom fram að þegar tjónabætur hafi verið greiddar í einhverjum tilvikum standi til að draga þær frá kaupverði við endursölu, en Örn vísaði að öðru leyti spurningum um skilyrði tjónabóta til viðkomandi tryggingaaðila.

Skólamál: Mögulegar ákvarðanir í næstu viku

Ásrún Kristinsdóttir, forseti bæjarstjórnar Grindavíkur, sagði að bæjarfélagið hefði lagt út forskráningu/forkönnun til að fá betri mynd af stöðunni vegna skólastarfs. Hún sagði að Grindavíkurnefndin hefði verið upplýst um tölurnar í morgun, að kynna ætti þær fyrir bæjarráði „á morgun“ og að bæjarstjórnarfundur yrði í næstu viku þar sem mögulega yrðu teknar ákvarðanir. Hún ítrekaði að tíminn ynni ekki með þeim og því þyrfti að taka skynsamlegar ákvarðanir fljótt. Einnig væri samtal í gangi við Reykjanesbæ um aðstoð og samstarf.

„Flöskuhálsinn“: Samhæfing, margir aðilar og óstöðugleiki

Í umræðum um hvað tefði framgang mála sagði Fannar Jónasson, bæjarstjóri Grindavíkurbæjar, að málin væru á forræði ýmissa aðila og að þótt margir vildu hraðari niðurstöðu væri ekki endilega um að ræða að bæjarfélagið væri að „draga“ málin. Skarphéðinn Berg Steinarsson sagði flöskuhálsinn helst felast í samhæfingu og samræmingu ólíkra verkefna: húsnæðismála, skólamála og öryggismála – og að vinna væri í gangi við heildarskipulag sem stefnt væri að því að skila fyrir lok mars. Hann benti jafnframt á að óstöðugleiki væri enn til staðar og því væru mörg atriði sem ekki væri hægt að svara af fullri vissu á hverjum tíma.

Sólveig Þorvaldsdóttir, doktor í jarðskjálftaverkfræði, tók undir að mikið væri í gangi en að það væri „ekki tengt“ og upplifðist sundurlaust. Hún lagði áherslu á muninn á því að „stjórna“ og „samhæfa“ og sagði að hægt væri að halda betur utan um spurningar íbúa, greina þær, sortera og svara með skýrari hætti svo fólk þyrfti ekki sífellt að spyrja sömu spurninga aftur.

Rannsóknar- og verklagsverkefni: „Stofnanaumhverfi“ og ferlar til framtíðar

Á fundinum greindi Sólveig einnig frá hugmyndum um að bæta „verklag fyrir fram“ þegar kemur að endurreisn eftir hamfarir – með því að teikna upp ferla og stofnanaumhverfi sem geti flýtt ákvarðanatöku án þess að fórna gæðum. Hún sagði samstarf vera í mótun í tengslum við rannsóknar- og þróunarverkefni sem hefst í mars og standi næstu tvö ár, þar sem meðal annars yrði reynt að læra af reynslu Grindavíkur og prófa verklag á Selfossi.

Fundi slitið með ákalli um skýr svör

Guðbjörg Eyjólfsdóttir sagði undir lok fundar að stóra spurningin sem brenndi á fólki væri hvenær það fengi nægilega skýr svör til að geta tekið stóru ákvörðunina um framtíðina. Hún þakkaði fyrir umræðurnar og boðaði næsta fund eftir viku.