Fundur Járngerðar 18. maí: Vaxandi óánægja með húsnæðismál - „Lokað á aðkomu fólks í sumar“

Upplýsingafundur Járngerðar, samstarfshóps um málefni Grindavíkur, var haldinn mánudaginn 18. maí. Á fundinum var farið yfir áætlanir um nýtt áhættumat í samstarfi við Alþjóðabankann, framkvæmdir við sprungufyllingar og stöðu atvinnulífsins. Heitustu umræðurnar snerust þó um fasteignafélagið Þórkötlu og leigufélagið Bríet, en fundarmenn lýstu yfir þungum áhyggjum af vaxandi óvissu íbúa.

Nýtt áhættumat og sprunguskönnun fram undan

Skarphéðinn Berg Steinarsson fór yfir stöðu almannavarnamála í Grindavík. Almannavarnanefnd Grindavíkur fundaði á dögunum með fulltrúum Veðurstofunnar, Almannavarna og forsætisráðuneytisins. Á þeim fundi kynnti Veðurstofan nýja skýrslu og hraunflæðilíkön fyrir suðvesturhornið.

Í kjölfarið er tekin opinberlega af stað vinna við nýtt og endurbætt áhættumat fyrir Grindavík sem á að vera lokið fyrir lok júní.

• Gerð verður krafa um að vinnan fari fram samkvæmt alþjóðlegum ISO-stöðlum.
• Í fyrstu vikunni í júní verður haldin tveggja daga vinnustofa með sérfræðingum frá Alþjóðabankanum til að skerpa á vinnubrögðum.
• Sólveig Þorvaldsdóttir, fulltrúi frá Háskóla Íslands, benti á að aðferðafræðin væri þekkt úr jarðskjálftaverkfræði. Hún hvatti til þess að vísindamennirnir misstu sig ekki út um víðan völl, heldur einbeittu sér að þeim beinskeyttu spurningum sem brenna á íbúum um að fá að dvelja í húsunum sínum.

Skarphéðinn upplýsti einnig að útboð á viðgerðum á sprungum og jarðföllum gengi mjög vel og hafi öll verkefni runnið til verktaka í Grindavík. Á næstu vikum hefst svo umfangsmikil sprunguskönnun á svæðum utan þéttbýlis, nánar tiltekið norðan og suðvestan við bæinn, ásamt Þorbirni, til að tryggja öryggi fólks á ferli.

Hörð gagnrýni á Þórkötlu: „Svolítið aukaleikarar í eigin bæ“

Fundarmenn lýstu yfir miklum áhyggjum af stefnu fasteignafélagsins Þórkötlu. Pétur Hafsteinn Pálsson gagnrýndi félagið harðlega og sagði það setja Grindvíkingum stólinn fyrir dyrnar. Heitt var rætt um að upphaflegt markmið uppkaupanna hefði verið að draga úr félagslegu áfalli og hjálpa fólki að snúa aftur heim.

„Hin sorglega niðurstaða er sú að það er búið að stoppa innkomu Grindvíkinga í sumar vegna þessara mála,“ sagði Pétur.

Ómar Davíð Ólafsson tók undir þetta og sagði skrítið að um 20% íbúa dvelji nú þegar í Grindavík án þess að stjórnvöld hafi áhyggjur af þeim, en á sama tíma sé fólki meinað að nýta húsin sem Þórkatla hefur keypt. Hann taldi þetta brjóta gegn jafnræðisreglu.

Sigurður A. Kristmundsson kallaði eftir skýrari og meira afmörkuðum upplýsingum um af hverju Þórkatla neitar að skrifa undir gistingar- eða afnotasamninga. Sólveig og Guðbjörg Eyjólfsdóttir lögðu til að Járngerður myndi ganga beint á stjórnarformann Þórkötlu eða forsætisráðuneytið til að fá svör.

Íbúðir Bríetar til sölu: „Við megum ekki fara heim en erum borin út“

Guðfinna Magnúsdóttir fundarstjóri vakti athygli á því að leigufélagið Bríet hefur ákveðið að setja um 200 íbúðir á sölu sem keyptar voru utan Grindavíkur, til dæmis í Reykjanesbæ, til að hýsa flóttafólk í upphafi hamfaranna. Grindvíkingar búa í um 100 af þessum eignum og ríkir þar gríðarleg óvissa.

Ómar Davíð sagði þetta sýna algjört ósamræmi í stefnu stjórnvalda:

„Það er verið að henda okkur út þarna aftur og samningar ekki endurnýjaðir, en samt megum við ekki fara heim í okkar eigin hús.“

Sólveig Þorvaldsdóttir útskýrði að þetta úrræði hefði samkvæmt upphaflegum lögum aðeins átt að standa yfir í þrjú ár. Fjármálaráðuneytið væri nú einfaldlega að ganga eftir því að klára það úrræði. Ef breyta ætti þessari stöðu þyrfti Alþingi eða forsætisráðherra að grípa inn í.

Atvinnulífið á pari en erfiður apríl tók sinn toll

Sigurður A. Kristmundsson hafnarstjóri fór yfir stöðu efnahags- og hafnarmála. Hann sagði almennt mikinn vilja til að efla atvinnulífið í bænum. Milljarða fjárfestingar eru í gangi í Bláa lóninu, hjá HS Orku og Samherja, sem sést glöggt á aukinni raforku- og heitavatnsnotkun.

• Hafnarmál: Heildarafli ársins er á pari við fyrra ár, en aprílmánuður var hins vegar afleitur vegna þrálátrar brælu og slæms veðurs.
• Aflabrestur í apríl: Vegna veðurs réru smærri bátar lítið og stærri frystitogarar þurftu ítrekað frá að hverfa og lönduðu frekar í Þorlákshöfn.
• Væntingar til haustsins: Áætlun hafnarinnar gerir ráð fyrir 10% aukningu í ár, eða um 28 þúsund tonnum í stað 25 þúsund tonna í fyrra. Þrátt fyrir erfiðan apríl standa vonir til að þetta jafni sig á seinni hluta ársins þar sem útgerðir hafa sýnt ríkan vilja til að landa í Grindavík um leið og færi gefst.