Bless, bless, milljónir

Árið 2025 voru 78,6% þeirra sem þáðu fjárhagsaðstoð til framfærslu frá Reykjanesbæ erlendir ríkisborgarar en heildarkostnaðurinn nam 224 milljónum króna. Það er nokkur lækkun frá árinu 2023 þegar hlutfall útlendinga sem þáðu fjárhagsaðstoð var 84,4% og heildarfjárhagsaðstoðin nam 564 milljónum króna. Það virðist sem þessi lækkun skýrist að hluta af þeirri stefnubreytingu núverandi meirihluta að synja útlendingum í útlöndum um fjárhagsaðstoð.

Áhöld hafa verið um það hvort teljandi hluti af þeim sem þáðu fjárhagsaðstoð frá sveitarfélögunum hafi verið hér á landi eður ei. Þá má leiða sterkar líkur að því að miklir fjármunir hafi runnið til umsækjenda um fjárhagsaðstoð sem stoppuðu stutt við hér á landi. Það virðist hafa verið tilefni þess að sveitarfélagið hóf að krefja umsækjendur um fjárhagsaðstoð um að líta við á bæjarskrifstofunum.

Sveitarfélagið var síðan afturreka fyrir úrskurðarnefnd velferðarmála, sjá úrskurð nefndarinnar nr. 411/2025, fyrir að synja greiðslu fjárhagsaðstoðar í ljósi þess að umsækjandinn fékkst ekki til þess að kíkja upp á kontór. Ákvörðun sveitarfélagsins byggðist á því að umsækjandinn hefði ekki sinnt boðun í viðtal, hvorki skilað inn umbeðnum gögnum um stöðu bankareikninga né staðfestingu á atvinnuleit og ekki sýnt fram á það með óyggjandi hætti að hann væri staðsettur hér á landi.

Þau rök sveitarfélagsins dugðu skammt enda felldi úrskurðarnefndin ákvörðunina úr gildi vegna þess að ekki væri séð að reglur Reykjanesbæjar um fjárhagsaðstoð gerðu á annað borð kröfu um að umsækjandi um fjárhagsaðstoð mæti á bæjarskrifstofurnar og sanni á sér deili, líkt og komi fram í reglum margra sveitarfélaga, eða hvaða áhrif það hefði ef viðtalsboðunum væri ekki sinnt. Þá var heldur hvergi minnst á að til þess væri ætlast að þeir sem sóttu um fjárhagsaðstoð væru yfirhöfuð hér á landi í þágildandi reglum sveitarfélagsins.

Það var ekki fyrr en í lok ársins 2025 að skrúfað var fyrir kranann með setningu nýrra reglna sveitarfélagsins um fjárhagsaðstoð. Þá fyrst var gerð krafa um að þeir sem þiggja fjárhagsaðstoð sveitarfélagsins dvelji hér á landi. Í ljósi alls framangreinds er mjög nærtækt að álykta að lækkun útgjalda vegna fjárhagsaðstoðar um 340 milljónir á milli 2023 og 2025 stafi af því að milljónirnar séu hættar að renna í vasa óprúttinna aðila sem bjuggu erlendis í boði útsvarsgreiðenda Reykjanesbæjar.

Afdrifaríkir annmarkar voru á reglum sveitarfélagsins um fjárhagsaðstoð og afar seint var brugðist við þeim. Þetta tómlæti sveitarstjórnar hefur vafalaust bitnað á fjárhag sveitarfélagsins enda rak sveitarfélagið, þangað til fyrir stuttu, velferðarkerfi í útlöndum. Það er erfitt að festa fingur á umfang tjónsins utan frá. Ætlar meirihlutinn að gera hreint fyrir sínum dyrum og leggja spilin á borðið í þessum efnum?

Brynjólfur Sveinn Ívarsson
frambjóðandi Miðflokksins í Reykjanesbæ