Hamingjuhornið: Þú ert sko vinur minn!

Var með fyrirlestur fyrir eldri borgara um daginn og málefnið var hamingjan. Hef farið með fyrirlesturinn víða og alltaf jafn yndislegt að fá tækifæri til að deila þessu málefni með fólki enda trúi ég því heitt og innilega að hamingjan standi okkur öllum til boða og sé nær en við gerum okkur grein fyrir.

Einn af þeim þáttum sem er lagt upp úr í tengslum við hamingjuna er félagsleg virkni. Ég fór vel yfir það í fyrirlestrinum og svo í lokin bætti ég við: þegar við nennum alls ekki út úr húsi að hitta fólk þá þurfum við líklega mest á því að halda. Það gæti t.d. einhver hafa hugsað áðan; hvað ætti ég að vilja að fara að hlusta á einhverja konu blaðra um hamingjuna....
Fyrir miðjum sal sátu eldri hjón og ég hafði varla sleppt orðinu þegar ég sé hvar konan gefur manninum olnbogaskot, setur upp hjónasvipinn og segir: SKO og þau hlæja bæði. Mér fannst þetta yndislegt, og greinilegt að þarna þurfti annar aðilinn að láta ýta við sér.

Við höfum áhrif á fólkið í kringum okkur og það á okkur til baka, og félagsleg virkni er alltaf mikilvæg en hreint út sagt nauðsynleg þegar við lendum í áföllum eða förum í gegnum erfiða tíma. Hún er mikilvæg fyrir andlega líðan okkar – en ekkert síður fyrir líkamlega vellíðan. Þannig er okkur meiri hætta á veikindum þegar við lokum okkur af og erum ekki í góðum tengslum við aðra. Gerðar hafa verið rannsóknir sem hafa sýnt fram á að fólk sem er ekki í góðum félagslegum tengslum er lengur að jafna sig eftir veikindi en þeir sem eiga í góðum og uppbyggilegum tengslum við aðra. Þá hefur verið bent á að þegar aldurinn færist yfir sé þetta einn af lykilþáttum þegar kemur að líkamlegri og andlegri vellíðan. Þegar fólk missir vinnuna er mikilvægt að halda sér í virkni, því annars aukast líkur á andlegum og líkamlegum kvillum til muna.

Það er því til mikils að vinna og mikilvægt að hver og einn skoði hvernig tengslum við aðra er háttað og hvernig megi bæta úr þeim ef ástæða þykir til. Þegar við finnum að við nennum ekki lengur að hitta fólk, erum orðin löt að fara í einhvern félagsskap sem við höfum stundað árum saman, þá og einmitt þá þurfum við mest á því að halda. Þegar fólk er að fara í gegnum erfiða tíma þá er algengt að viðkomandi hugi bara að skyldum sínum en sleppi öllu öðru. Þannig er öllu sleppt sem veitir viðkomandi ánægju og jafnvel falið sig á bak við mikla vinnu. Þá skiptir máli að þeir sem eru í kringum viðkomandi einstakling reyni að bregðast við á einhvern hátt og stingi jafnvel upp á athöfnum sem hafa áður veitt gleði.

Vinir okkar eru ómetanlegir en þrátt fyrir að eiga góða vini, og það jafnvel marga, þá uppfylla þeir oft ólíka þætti í lífi okkar. Þannig getum við átt vin sem við leitum til í trúnaði, þann sem hlustar af athygli og án þess að dæma, gefur ekki óbeðinn um ráð og elskar okkur skilyrðislaust. Svo er það vinurinn sem hvetur okkur áfram, hjálpar okkur að horfa fram á veginn og finna lausn á vanda. Svo er það þessi jákvæði, sem sér glasið alltaf hálf fullt, minnir okkur á hversu frábær við erum og hverju við höfum áorkað, og á erfiðum tímum breytir hann dimmu í dag og fær okkur til að brosa. Svo er það þessi sem veit allt, hvar við getum fundið upplýsingar og hvar séu bestu tilboðin, er með góða skipulagshæfileika og er ómetanlegur þegar lífið verður kaótískt eða þegar það þarf að skipuleggja eitthvað mikilvægt. Það gæti verið að einn og sami vinurinn gegni öllum þessum hlutverkum í lífi okkar en líklegra er að þeir séu nokkrir sem uppfylla þessa þætti.

Þegar ég flutti í Reykjanesbæ var ég ekki félagslega vel tengd en var ákveðin í að breyta því. Ég lagði mig fram um að kynnast nýju fólki og prófaði ýmislegt fyrstu árin. Ég verð samt að viðurkenna að í fyrstu beið ég svolítið eftir því að aðrir mundu banka upp á og taka ábyrgð á því að mér leiddist ekki, en áttaði mig á því að þannig gerast hlutirnir ekki. Ef ég ætlaði mér að vera virk þá var það á mína ábyrgð að gera eitthvað í því. Er félagslega virk í bæjarfélaginu í dag og það gefur mér orku og ánægju, lengir líf mitt og eykur andlegt og líkamlegt heilbrigði, svo á því verður ekki breyting í bráð.

En það er hinn gullni meðalvegur sem skiptir máli í þessu eins og svo mörgu öðru. Það er gott fyrir okkur að skoða hvar við erum stödd félagslega og hvað það er í lífinu sem veitir okkur gleði. Þrátt fyrir að skyldurnar séu margar og mikilvægar þá skiptir ekkert síður máli að eiga sér líf fyrir utan þær. Ætla að enda þennan pistil með tilvitnun í eina af mínum uppáhalds myndum – The Bucket list. Þegar litið er yfir farinn veg eru það tvær spurningar sem er mikilvægt að þú spyrjir þig: hefur þú fundið til gleði í lífinu og hefur líf þitt veitt öðrum gleði?

Þangað til næst – gangi þér vel.
Anna Lóa