Puttalingarnir | 20. maí 2008 | 16:07:35
Puttalingarnir: Yfir 3000 km á 3 vikum
Frá því seinasti pistill var skrifaður hef ég ferðast langan veg á stuttum tíma, eða frá Vientiane niður að kambódísku landamærunum á pallbílum, rútum og strumpastrætóum, frá landamærunum til Phnom Penh, Siem Reap og aftur til Phnom Penh í rútum, svo frá Phnom Penh í gegnum síðustu sprænur Mekong-fljótsins til Ho Chi Minh-borgar (Saigon fyrir þá sem horfa á gömlu stríðsmyndirnar um Víetnam) með bátum og bílum til skiptis og að lokum 40 klukkustundir í lest frá Ho Chi Minh-borg til Hanoi og stutt rútuferð þaðan að Ha Long flóanum og til baka til Hanoi. Þetta eru eflaust meira en 3000 kílómetrar og maður spyr sig hvers vegna í ósköpunum einhver ætti að ferðast þessa vegalengd án þess að gefa sér meiri tíma eða hvað ég var að fara þennan útúrdúr því að auðveldlega er hægt að fara á einum degi beint frá Vientiane til Hanoi með rútu eða fljúga þangað hvenær sem er fyrir slikk á rétt rúmri klukkustund.
Tímaleysi er fyrsta svarið og röð misheppilegra óafturkræfra tilviljana (Murphylögmálið) það seinna. En óháð þessu var ég ekki mjög ánægður með kröfur, eða kröfuleysi, verkalýðsins í höfuðborg Laos 1. maí. Göturnar voru að vísu flaggaðar með gulum hamri og sveig á rauðum grunni (eins og alla aðra daga) en verkalýðsbaráttuna var hvergi að finna hjá fátæku stéttum borgarinnar. Kannski missti ég af því eða að fólk sé bara hreinlega of fátækt til að láta í sér heyra. Síðast þegar það var reynt af einhverjum krafti, eða í október 1999 (skv. mínum heimildum), voru mótmælin kramin niður af stjórnvöldum og sópuð undir teppi. Þegar ég var kominn með vegabréfsáritun inn í Kambódíu fór ég í langa rútuferð suður frá höfuðborginni. Ég ætlaði alveg að kambódísku landamærunum en skoða nokkra hluti Laos-megin fyrst. Sawngthaew (lítill pallbíll með tveimur bekkjum meðfram síðum pallsins fyrir farþega) ók mig að forsmekk fyrir Angkor-rústunum. Wat Phou voru þær nefndar sem myndi íslenskast sem fjallahofið og eru sagðar merkilegustu rústir Angkor-veldisins utan Kambódíu. Sawngthaewinn skilaði mér í bæ 10 kílómetrum frá rústunum svo þá var lítið annað að gera en að leigja sér reiðhjól fyrir rúmar 90 krónur (sem er sanngjarnt verð á 24ja stunda reiðhjólaleigu í Laos) og hjóla restina. Ég vissi að ég ætti eftir að sjá Angkor Wat eftir nokkra daga en ég komst ekki hjá því að hrífast þessum nákvæmu og vel varðveittu veggjagröfum sem Khmer-veldið var svo frægt fyrir á 9.- 13. öld. Svo og hreyfst ég líka yfir þeirri staðreynd að fyrir utan nokkra Tælendinga, sem höfðu skroppið yfir landamærin í leyfinu sínu, þá hafði maður rústirnar alveg útaf fyrir sig og gat gengið um og skoðað eins og manni sýndist. Ekki margar 1200 ára rústir í heiminum þar sem manni er treyst til þess.
Alveg syðst í Laos, við landamærin við Kambódíu, er svo einn merkilegur staður í viðbót sem er þess virði að heimsækja áður en maður fer yfir til Kambódíu. Það er staðurinn sem Mekong-fljótið breiðir úr sér í allt að 14 kílómetra og skilur í leiðinni eftir sig hundruð landbúta, eða eyjur, af öllum stærðum á miðju fljótinu. Þennan stað kalla þeir Si Phan Don, eða Fjögur þúsund eyjur. Á fáeinum eyjunum er að finna bæi og þykir þetta víst rosa merkilegt allt saman. Rútan skilaði mér að árbakkanum og lítill kanói ferjaði mig og þrjá aðra túrista yfir að þeirri Mekong-eyju sem ég hafði helst viljað sjá, Don Det. Það tók mig fáeinar mínútur að finna mér kofa sem snéri að sólarupprásinni fyrir um 90 krónur nóttina. Og þá var komið að hinni fyrstu misheppilegu óafturkræfu tilviljun. Ég taldi það vera góða hugmynd að taka mér göngutúr um eyjuna berhöfðaður svona hálftíma fyrir hásæli. Eyjan var lítil en hún var tengd annarri með brú sem ég heyrði að maður gæti sér ferskvatnshöfrunga í bráðri útrýmingarhættu og fossa og svoleiðis. Auðvitað finn ég brúnna og geng á hinn endann á hinni eyjunni í steikjandi sólinni, vitandi að ég eigi ekki eftir að uppskera neitt nema sólsting fyrir þetta glapræði. Eftir svona klukkustund hafði ég fundið staðinn sem höfrungarnir eru sagðir halda sig á sá ég enga höfrunga. Sennilega hefði ég þurft bát til. En það skipti ekki máli, á leiðinni til baka ætlaði ég að sjá foss. Ég hafði ekki kort og gekk því tilfinningunni einni. Á leiðinni þurfti ég að ganga yfir vafasömustu brú sem ég hef á ævinni séð. Sett saman úr hundrað ára gömlum járnbrautateinum sem voru studdir með örþunnum jafngömlum járnplötum (oftar en ekki riðguðum í gegn) og síðast var svo einföld röð viðarplankaplanka sem maður átti að nota til að ganga yfir herlegheitin. Þegar ég var kominn yfir brúnna hálftíma seinna leit ég til baka og skellti uppúr. Brúin var jafnvel verr á að líta hinum megin frá og hefði ég séð hana þaðan fyrst hefði ég reynt að finna mér aðra leið framhjá. Ég fann fossinn fyrr en varði og gat farið að finna brúnna yfir á eyjuna mína aftur. Ég komst svo í kofann minn og held ég hafi sofnað svona um það bil og ég komst inn um kofadyrnar. Ég hafði eflaust gengið svona 15 kílómetra frá því um hádeginu og var þar að auki steiktur eftir allt sólskynið.
Næsta dag var það svo Kambódía. Ég hafði keypt rútumiða til Siem Reap og komst að því eftir á að hann innihélt gistingu í Phnom Penh. Ég notaði þá þessa dvöl yfir nótt í höfuðborg Kambódíu til að koma vegabréfinu mínu í hendur hótels í von um að vera svo kominn með vegabréfsáritun til Víetnam þegar ég kæmi til baka. Hótelið reyndi svo að svindla á mér með því að ljúga að mér óhagstæðu gengi og reyndi að fá mig þannig til að borga 1700 krónum meira en ég ætti að borga. Ég endaði á að borga rétt verð með fyrsta tilgreinda gjaldmiðlinum (bandaríkjadölum) og skipti böhtunum mínum annarsstaðar fyrir þriðjungi hærra gengi en kauði á hótelinu hafði svarið upp á áður. Hótelið náði mér samt morguninn eftir með því að gefa mér 1/5 af umsömdum morgunverði en ég dvaldi heldur ekki aftur þar og mun ekki gera það framar. Rútan hélt svo áfram næsta morgun og skilaði mér til Siem Reap um tvöleitið. Ég beið til 4:30 með Angkor-rústirnar því ég heyrði að maður gæti keypt miða eftir þann tíma sem myndi líka gilda morguninn eftir. Ég fékk því sólsetursupplifun af sjálfu Angkor Wat. Alveg mögnuð bygging sem fer ofarlega á listann hjá mér yfir mikilfenglegar byggingar. Ég reddaði mér hjóli í Siem Reap áður en ég fór að sofa og var svo mættur fyrstur inn um hliðin næsta morgun. Það var svo dimmt að ég hafði ekki hugmynd um hvaða rústir væru hvar né hvernig ég ætti að komast þangað. Svo ég sá einhversstaðar skuggamynd af pýramída, lagði við hliðiná og þreifaði mig upp píramídann. Þar á toppnum beið ég svo eftir sólarupprás þaðan sem ég gat fundið hvar ég væri og hjólað áfram og skoðað fleiri rústir. Alveg ótrúlegt hvað sumstaðar rústirnar eru látnar vera og maður getur vafrað um einn með sjálfum sér. Ég var kannski örlítið of lengi að vafra um hinar misjöfnu rústir svæðisins (misheppileg óafturkræf tilviljun nr.2) og sá sjálfan mig enn og aftur berhöfðaðan í miðdegissólinni. Einar rústirnar sem ég hafði ákveðið að bíða með þar til seinast og voru sérstakar fyrir það að vera furðu lítið endurreistar og maður á að geta séð þær í bland við frumskóginn sem hylur þær og heldur þeim brengluðum saman. Nema bara að þessar tilteknu rústir voru yfirfullar af pakkatúristum þegar ég kom þangað og ekki hægt að hreifa sig þegar maður var kominn inn. Ég var ekki lengi að fá upp í kok af látunum í öllu fólkinu og þeirri staðreynd að ég gæti hvergi séð í rústirnar þar sem það stæðu alltaf hundrað manns fyrir. Nema bara að þegar ég ætlaði loks að láta mig hverfa, þá komst ég hvergi. Maður komst ekki einu sinni út staðurinn var svo pakkaður, svona eins og Pöbbinn eftir Sjómannadagsballið, svo slæmt var ástandið. Það síðasta sem ég gerði svo áður en ég hjólaði aftur til byggða var að skoða sjálft Angkor Wat, svona í síðasta skiptið. Og varð ekki fyrir vonbrigðum. Hofið var næstum tómt, jafnvel um eftirmiðdegið, og ég gat notið mín þarna klukkustund til viðbótar að lesa út gömlu hindúasögurnar sem eru greftruð í veggi hofsins.
9. maí var ég svo kominn aftir til Phnom Penh. Ég var farinn að fá afleiðingar þess að vera berhöfðaður í miðdegissólinni í hausinn á mér. Ég var kominn með einhvern versta höfuðverk sem ég hef nokkurntímann fengið. Ég gat hafið mig í að skoða Konungshöllina og Silvur pagóðuna sem voru byggð snemma á 20. öld og eru gulli skreytt mannvirki eins og konungum einum hæfir. Mjög fallegt alltsaman. En meira gat ég ekki skoðað og endurheimti því vegabréfið mitt og keypti mér þriggja daga pakka til Ho Chi Minh-borgar (eða Saigon fyrir þá sem horfa á gömlu stríðsmyndirnar um Víetnam) í gegnum svæðið sem Mekong-fljótið rennur til sjávar. Pakkinn var lítt frá sögu færandi, fékk að sjá hversu mun iðnvæddari Víetnamar eru heldur en nágrannaþjóðirnar í austri en lítið meira. Hausverkurinn versnaði dag frá degi og hávaðinn jókst því nær sem ég dróst Ho Chi Minh-borg. Ég held án efa að Víetnam sé hávaðasamasta land í heimi. Í Phnom Penh er kannski mikið af mótorhjólum en í Víetnam eru göturnar bókstaflega fullar af mótorhjólum, svona jafnfullar og Lækjargata á Menningarnótt. Og á Indónesíu eru menn kannski óhræddir við að nota flautuna, en í Víetnam líða ekki 2 sekúndur án þess að maður heyri röð bíla flauta næstu 10. Og eitthvað hefur þessi hávaði frá umferðinni uppfært sig inn í hegðunina því Víetnamar tala sennilega manna hæst og margir í einu í sömu samræðunum auk þess að gera allt á sem hávaðasamasta máta og mögulegt er. Jafnvel hnerrarnir þeirra hljóma tífalt meiri en hnerrar íslenskra karlmanna. Og þannig getur 5 manna hópur Víetnama haft sömu læti og heilt kríuvarp. Alveg skelfilegt land til að vera með höfuðverk.
En hvers vegna eftir þetta, ákveð ég svo að fara í 40 tíma lestarferð upp gjörvalt landið frá Ho Chi Minh-borg til Hanoi án þess að stoppa neinsstaðar á leiðinni (tveir bæir þarna á milli eru til dæmis á heimsminjaskrá UNESCO)? Ein ástæðan var sú að ég stóð þeirrar trúar að lestin væri rólegasti staðurinn í landinu og væri þar með kjörin til að losna við höfuðverkinn. En aðalástæðan var sú að flugbandalagið mitt tókst að misupplýsa mig um þá staðreynd að það væri ekki hægt að fljúga frá Hanoi, í Norðu-Víetnam, til London, heldur yrði ég að fljúga frá Ho Chi Minh og lét mig ekki vita af því fyrr en ég var kominn til Ho Chi Minh svo ég ákvað ljúka bara ferðalaginu norður strax af og skellti mér í lestina. Ég hefði getað keypt flug fyrir örlítið minna, en flug læknar ekki höfuðverki eins og lestin gerði. Reyndar svaf ég 40 stundirnar nánast samfleytt og hef sjaldan upplifað jafn langa ferð jafn stutta. Þegar lestin kom til Hanoi var enn nótt svo ég ákvað að skella mér bara strax í tveggja daga ferð til Ha Long flóans sem merkilegur fyrir fjölmarga feikimagnaða kletta sem sumir hverjir innihalda hella og setti UNESCO svæðið á náttúruminjaskrá fyrir þetta sérstaka landslag sem hann hefur. Ég fór í ódýrusta 4 tíma túrinn sem ég fann til að skoða flóann sem innihélt hellaskoðun og siglingu um flóann. Túrinn innihélt auðvitað bara heimamenn að mér undanskildum og fór því fram á víetnömsku eingöngu. Ég einangraði mig frá hávaðasamri restinni uppi á þaki þar sem ég fékk líka útsýni á meðan báturinn sigldi um flóann fræga. Hellirinn sem við heimsóttum var meira eins og sirkús þar sem búið var að upplýsa hann með öllum regnbogans litum og skreyta með svona hella-goshver og hella-snák. En það var samt merkilegt hversu stór og víður hellirinn var og svo var bara landslag flóans nógu fallegt til að gera þetta allt þess virði. Svo hef ég bara verið að fíla mig í Hanoi sem er furðu heillandi borg þrátt fyrir öll mótorhjólin.
